Kok zette PvdA onder druk om HSL

Premier Kok heeft in 1996 de PvdA-fractie onder druk gezet om in te stemmen met het kabinetsplan voor de hogesnelheidslijn. Hij zegt evenwel niet gedreigd te hebben met een kabinetscrisis.

,,Maar er was wel sprake van een ernstige situatie'', aldus Kok vanmiddag bij de verhoren van de tijdelijke commissie infrastructuurprojecten, de commissie-Duivesteijn. Door voor de tunnel te kiezen ontstond er geen tijdverlies bij de aanleg van de lijn en bleven de kosten binnen de perken. De zogeheten Bos-variant was veel duurder geworden, aldus Kok.

Volgens de oud-PvdA-premier was het ,,niet onmogelijk'' om af te wijken van de kabinetsvoorkeur uit 1994 voor een tracé door het Groene Hart, ,,maar het stond niet voor niets in het regeerakkoord''.

Gisteren had Kamerlid Van Heemst (PvdA) verklaard dat hij zich onder druk van Kok achter het kabinetsbesluit had moeten scharen. Kok had in een overleg in het Catshuis met een kabinetscrisis gedreigd, zei Van Heemst. Daarop liet de PvdA-fractie haar voorkeur voor de zogenoemde Bos-variant (langs de snelwegen A13 en A4 in plaats van door het Groene Hart) varen. Kok zei verrast te zijn dat de PvdA-fractie, die gekend was in de keuze voor de tunnel, in november 1996 toch voor de Bos-variant wilde gaan. ,,We gingen weer terug naar af'', zei hij.

Toenmalig minister De Boer (Ruimtelijke Ordening, PvdA) zei vanmorgen dat de opmerking van Kok – als zou hij naar de Koningin stappen als de PvdA-fractie zich niet achter het kabinetsstandpunt zou scharen – door Van Heemst ,,verkeerd zijn begrepen''. ,,Dat zeiden we wel vaker tegen elkaar, het was een beetje jongensachtig sfeertje in die bijeenkomsten'', aldus De Boer, die meent dat Kok ,,schertsend'' over een crisis sprak.

De Boer zei vanmorgen tevens dat de kabinetsvoorkeur ,,van meet af aan niet mijn voorkeur was''. Ook zij was voorstander van de Bos-variant. Uiteindelijk was ze tevreden met de huidige variant. Als de tunnel door het Groene Hart er niet was gekomen ,,hadden we een heel groot probleem gehad'', aldus De Boer. Mede dankzij de inbreng van De Boer ging Kok ,,meer denken aan het ontzien van het Groene Hart''.