Het beeld

De angst van de Netwerk-redactie dat de afgedwongen samenwerking na 1 september met de EO tot kwaliteitsverlaging zou leiden leek onterecht. De eerste EO-uitzendingen waren nauwelijks te onderscheiden van die van KRO en NCRV, maar gisteren liet de EO zich van zijn provinciaalste kant zien. Het item gewijd aan de bomaanslag op de Australische ambassade in Jakarta ronkte ouderwets van ongerustheid dat al dat geweld ook wel eens onze kant op zou kunnen komen, alsof nog maar iemand dat zou durven betwijfelen. Met amateuristisch aandoend enthousiasme lepelde presentator André Zwartbol allerlei vermoedens op. Een kopstuk van het Indonesische terreurnetwerk Jema'ah Islamiyah zou in Nederland hebben gewoond, en er was nog onlangs vergaderd in Aken, vlak over onze grens.

Een paar dagen geleden onthulde de EO in Netwerk al een met verborgen camera gefilmde ontmoeting in een Amsterdams hotel met een Nigeriaanse zakenman, die probeerde 50.000 euro af te troggelen van een redacteur incognito, in het kader van de bekende internetzwendelmailtjes, die geen zinnig mens serieus neemt. De EO maakt zich daarentegen grote zorgen. De FBI waarschuwt dat deze Nigerianen ook in de drugshandel zitten, en misschien wel verbonden zijn met Al-Qaeda. Niets is heilig voor al die moslims in ons christelijke landje. En politie en justitie doen er niets tegen!

Weldadig tegengif voor de oprecht bewogen stagiaires van de Voorthuizen Vooruit bood Nova. Een statistische analyse van de Universiteit van Gent toont aan dat de frequentie van internationale terroristische aanslagen in de hele wereld sinds 1987 daalt. Het aantal slachtoffers per jaar blijft min of meer constant, met een uitschieter naar boven in 2001. Wie ons vertelt dat er steeds meer terrorisme voorkomt, wil ons dus bang maken, meende Clairy Polak, en een Clingendaelexpert kon die conclusie alleen maar bevestigen.

De redactie van een actualiteitenrubriek kan kiezen of ze de paniek wil vergroten of verkleinen. Ook in de verslaggeving uit Beslan draait alles om beeldvorming. In een uitnemende samenvattende reportage van het eerste Duitse net, getiteld Lügen, Wut und Tränen, werden al die beelden nog eens op een rijtje gezet en geordend vanuit de visie dat de Russische autoriteiten opzettelijk verkeerde informatie gaven, zoals de regering-Aznar deed na de bomaanslagen in Madrid. Een aantal beelden kende ik nog niet, zoals het chaotische gezwaai met geweren van burgermilitieleden, die mogelijk ook de bestorming zijn begonnen, en gedetailleerde beelden van halfnaakte kinderen die waarschijnlijk uit discretie en terechte pudeur geen wijde verbreiding kregen.

Het beeld dat we het langst zullen onthouden is dat van een theatraal naar beneden wijzende vinger in een witte handschoen. Het clowneske, nadrukkelijke gebaar richt zich op de voet van de gijzelnemer bovenop een boek met bomontsteking. Terrorisme is de macht van een driftig vingertje. Je zou er bijna om moeten lachen, als je niet wist hoe het afgelopen was. Maar je bent een sufferd als je je bang laat maken.

    • Hans Beerekamp