Column

Allemaal Theater

Een moeder in Beslan staat tussen twee doodskisten. In de ene ligt haar zoon en in de andere haar dochter. Kinderen van twaalf en veertien. Onwezenlijk beeld. Ze huilt hartverscheurend. De dochter heeft haar balletjurk aan. Ik zie dit alles in Nova.

Meteen daarna begint de door Jeroen Krabbé gepresenteerde AVRO-serie Allemaal Theater. Een clubje actreutels praat op gezwollen toon over de meedogenloze Aktie Tomaat van vijfendertig jaar geleden. ,,Het was een draaamaaa”, kakelt het acteursvolkje.

Ik zit op dat moment nog met de moeder in mijn hoofd. De moeder met de kinderkisten. Het contrast is me te groot. De uitgemoorde school in Beslan en een paar rotte tomaatjes naar op hoorspeltoon declamerende toneeltypes.

Er komt een dag dat een actreutel gevraagd wordt om de vader of de moeder van de vermoorde onschuld te spelen. Welke toon slaat hij of zij dan aan? Als je een langs je geschminkte kop suizend tomaatje al als een hongerwinter ervaart, hoe speel je dan de echte wanhoop?

Over theater gesproken: begreep nu uit de krant dat je als ministerie voor enkele tonnen de heren Paul Witteman en Marcel van Dam kon inhuren en dat je dan met je ambtenaren Lagerhuisje mocht spelen. Wat een intens kinderachtig gedoe. Drie jaar geleden was ik met mijn toen elfjarige zoon mee op werkweek en die speelde op de bonte avond ook alleen maar televisieprogramma’s na. Maar dat doen ze in Den Haag dus ook. Zullen de ambtenaren van Onderwijs in het openbaar gediscussieerd hebben over de ordinaire graaicultuur op hun ministerie? Ik las in de krant dat in elf gevallen ieder besluit om tot salarisverhoging over te gaan ontbreekt. Twee directeuren kregen, in strijd met interne richtlijnen, een dienstauto en vrij taxigebruik. Hiermee was 54.000 euro gemoeid. Een andere ambtenaar kreeg een ton om zijn pensioengat te repareren. Volgens de Rekenkamer is moeilijk meer na te gaan ,,door wie, wat, wanneer, aan wie is toegekend” op OCW.

Nou lijkt het me leuk als Marcel van Dam in een nagespeelde aflevering van het Lagerhuis met zijn Utrechtse tongval aan zo’n gevulde topambtenaar vraagt: ,,Vindt u dit geen vorm van buitenproportionele zelfverrijking?”, terwijl diezelfde ambtenaar weet voor welk salaris Marcel de achterkant van zijn gelijk staat binnen te halen. Allemaal theater.

Op hetzelfde moment was de heer Wim Kok een paar Haagse pandjes verderop bezig om met een kabinetscrisis te dreigen als hij zijn miljoenenverslindende Betuwelijn niet recht door het Groene Hart kreeg. Tineke Netelenbos stond drie kamers verder allerhande feiten over dit onrendabele spoorlijntje in de papierversnipperaar te duwen. De parlementsleden waren te schijterig voor een lekker rellerige en verfrissende val van het kabinet-Kok en de ambtenaren van Tineke durfden hun bek niet open te trekken tegen de valsheid in geschrifte van hun bazin. Waarschijnlijk te druk met het dichten van hun pensioengaatjes. Voor de commissie-Duivesteijn, die geheel uit geeuwende Kamerleden bestaat, geven ze het allemaal probleemloos toe. Vervolgens verdwijnen deze feiten in een enkele duizenden pagina’s tellend rapport dat door niemand wordt gelezen. Men belooft dan beterschap en vast en zeker meer transparantie. Dit laatste is het grootste jeukwoord van deze nog jonge eeuw. Heerlijk die democratie. Allemaal theater.

In Haarlem is onderhand rumoer ontstaan omdat Emile Ratelband bijna een huis voor de Tokkies heeft gekocht. De buurt wil deze familie Flodder niet. Ik zou als buurt juist blij zijn. Stel dat die gloeiende-kolengoeroe Ratelband er zelf gaat wonen. Dan daalt je huis pas in waarde.

En een paar kilometer verderop zijn in een natuurgebied Schotse hooglanders ingezet om in het wild parende homo’s af te schrikken. Ik ben geen dierenvriend, maar vind het wel heel zielig voor die hooglanders.

Misschien is dat een mooi na te spelen drama voor Nederlandse acteurs: het protest van cruisende homo’s tegen de aanwezigheid van Schotse koeien in hun paargebied. Hoewel? Dan hebben we weer een ander probleem: vind maar eens een homoseksuele acteur! Het leven is wél leuk.