`Zwijgende' film verrassing op festival

Kim Ki-duks op het laatst in Venetië toegevoegde vrijwel zwijgende film Binjip, over een vrouw, haar gewelddadige man en haar minnaar, bevat schitterende scènes.

Aan het programma van het filmfestival van Venetië is op het laatste moment nog een film toegevoegd. Binjip, wat in het Koreaans `lege huizen' betekent, of Three Iron, de Engelse titel, een verwijzing naar een bepaalde maat golfclub.

Het bijzondere van deze `verrassingsfilm' is dat hij aan de competitie voor de Gouden Leeuw meedoet, de belangrijkste prijs van het festival, die zaterdag wordt uitgereikt.

Binjip werd geregisseerd door Kim Ki-duk, de bekendste en meest productieve regisseur van Zuid-Korea. Sinds zijn debuut in 1996 maakte hij al elf films. In 2000 was hij voor het eerst in Venetië met Seom (The Isle), waarvan de beelden even wonderschoon als gewelddadig waren en van een verbluffende originaliteit, die misschien veroorzaakt wordt door het feit dat de filmmaker volledig autodidact is. Alleen wonderschoon was Spring, Summer, Autumn, Winter... and Spring, die vorig jaar in Locarno draaide.

Van Binjip zijn vooral de laatste scènes schitterend; Kim Ki-duk bezit het bijzondere vermogen om dingen te filmen die aanvoelen als metaforen, ook al is niet precies duidelijk waarvan. Aan het einde van Binjip verbergt de minnaar van een vrouw zich in het huis waar zij met haar verschrikkelijke echtgenoot woont. De minnaar is een vliegensvlugge acrobaat; als het echtpaar eet staat hij achter de man en neemt af en toe ook een hapje. Als de vrouw `ik hou van je' zegt tegen haar man, is het eigenlijk voor hem bedoeld. Kim Ki-duk (1960) beaamt dat deze laatste scènes het beginpunt van de film waren. ,,In de meeste films wordt de slechterik overwonnen en leeft het liefdespaar nog lang en gelukkig. Hier gebeurt dat niet. De echtgenoot blijft, maar de minnaar ook. Perfect is het niet, maar ze leven op een bepaalde manier toch in harmonie'', zegt de regisseur in het kelderrestaurant van hotel Excelsior tegen zijn tolk, die af en toe een Koreaans teken opschrijft en in het Engels nog minder lijkt te zeggen dan Kim Ki-duk in het Koreaans.

De regisseur is een man van weinig woorden, net als de hoofdpersonen in zijn films, die zich meestal ophouden aan de rafelrand van de maatschappij. In Binjip zeggen ze helemaal niks. ,,De vrouw in de film wordt door haar man mishandeld. Ze heeft zoveel pijn dat ze niet meer kan communiceren. De jonge minnaar is eenzaam. Hij heeft al zo lang niemand om mee te praten gehad dat hij bijna niet meer weet hoe het moet.'' De jongen heeft er een gewoonte van gemaakt de huizen van mensen die op vakantie zijn binnen te dringen en het zich daar een paar dagen gemakkelijk te maken. Stelen doet hij niet. In plaats daarvan repareert hij klokken en weegschalen of doet de was. Hij is steeds op tijd verdwenen, tot hij in een huis plotseling de vrouw ontmoet.

De afwezigheid van dialoog betekent ook dat de film opener is en het publiek hem zelf kan interpreteren. Het zwijgen heeft ook als voordeel dat communicatie nu met andere middelen getoond moet worden, in gebaren en andere bewegingen die, het ligt voor de hand, zo goed bij film passen. In zijn eerste films was geweld die andere taal. Nu vindt hij er andere beelden voor, ook al wordt de golfsport in Binjip vooral voor geweld gebruikt. ,,Ik begrijp mensen nu beter, denk ik, zegt de regisseur. ,,Bovendien hebben de meeste mensen in deze tijd al genoeg droevige gevoelens. Ik wil ze niet meer met al dat geweld opzadelen.'' De vrouw zegt in Binjip één zinnetje: `Ik hou van jou'. ,,Dat zinnetje is toch het belangrijkste zinnetje?''

    • Bianca Stigter