Ruimtecapsule slaat te pletter

Een ruimtecapsule van de NASA, met aan boord deeltjes uit de zonnewind, is gisteren in de woestijn van Utah te pletter geslagen. Bij het binnendringen van de atmosfeer weigerden de remparachutes open te gaan. Voor de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie betekende de klap een teleurstellend einde van de 264 miljoen dollar kostende Genesis-missie.

Het had zo mooi moeten zijn. Maandenlang hadden stuntpiloten getraind om aan parachutes hangende capsules met een lange hengel vanuit een helikopter in volle vlucht uit de lucht te plukken. Die operatie was nodig omdat de capsule 275 zeer fragiele keramieken plaatjes aan boord had, die meer dan twee jaar achtereen op 1,5 miljoen kilometer afstand van de aarde deeltjes van de zonnewind verzamelden. Wetenschappers hoopten daarmee meer te weten te komen over de precieze samenstelling van de zon en het ontstaan van ons zonnestelsel.

Maar de laatste, meest kritieke fase van de missie faalde. Aanvankelijk klonk er gisteren nog gejuich en applaus in het Amerikaanse vluchtcontrolecentrum, toen de instrumenten aangaven dat de capsule precies op de juiste koers lag om gecontroleerd op aarde terug te keren. Maar zodra bleek dat de parachutes van de capsule niet naar buiten kwamen, was het gedaan met de euforie. Buitelend en op volle snelheid stortte de sonde ter aarde. De discusvormige capsule had zich al voor de helft in de grond geboord toen de in de lucht wachtende helikopterpiloten het nieuws via de radio vernamen. Zonder parachutes stonden zij sowieso machteloos om de 190 kilo zware schijf tijdens zijn val op te vangen. Bij de inslag, even voor 14.00 uur Nederlandse tijd, bedroeg de snelheid 311 kilometer per uur.

Van de zeshoekige keramieken opvangplaatjes met deeltjes van de zonnewind resteert waarschijnlijk niet veel meer dan scherven en gruis. De gehavende capsule is overgebracht naar een cleanroom. Aangezien de capsule door de klap is opengebroken vrezen de wetenschappers dat de verzamelde zonnepartikels zijn `vervuild' met aardse deeltjes uit de woestijn van Utah.

De crash van Genesis heeft mogelijk gevolgen voor de Stardust-missie van NASA. Ook hierbij is het plan een capsule ditmaal met verzameld materiaal van een kometenstaart tijdens zijn afdaling naar de aarde per parachute met helikopters uit de lucht te plukken. De NASA heeft tot januari 2006 de tijd om zich te beraden. Dan keert Stardust terug op aarde.