Zuid-Afrika vindt nucleair materiaal

De Zuid-Afrikaanse politie heeft elf containers in beslag genomen met onderdelen voor gascentrifuges die verrijkt uranium kunnen produceren. De containers werden gevonden tijdens een inval in het huis van een 53-jarige ingenieur die vorige week werd gearresteerd. Johan Meyer wordt verdacht van smokkel in nucleair materiaal. Hij ontkent de beschuldigingen. Een rechtbank weigerde hem vanochtend op borgtocht vrij te laten.

Het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) is een grootscheeps onderzoek gestart naar de Zuid-Afrikaanse zwarte markt voor kernmateriaal. De arrestatie van Johan Meyer is een gevolg van dat onderzoek. Het IAEA onderzoekt onder meer de banden die Meyer zou hebben met het geheime netwerk van de Pakistaanse kernspecialist, Abdul Qadeer Khan.

Volgens een verklaring van de Amerikaanse ambassade in Pretoria heeft Meyer onderdelen geleverd voor het kernprogramma in Libië dat mede door Khan is ontwikkeld. Hij zou actief zijn geweest tussen november 2000 en november 2001.

Khan gaf in februari toe zijn kennis te hebben gedeeld met Libië, Iran en Noord-Korea. De schuldbekentenis leidde tot een klopjacht op zijn handlangers. Libië besloot haar programma in 2003 onder internationale druk te staken maar was in de jaren tachtig en negentig zeer actief in het vergaren van nucleaire kennis en materiaal.

Het internationaal atoomagentschap heeft vermoedens dat er meer Zuid-Afrikaanse bedrijven betrokken zijn bij de handel in kernmateriaal. Een woordvoerder houdt er rekening mee dat verdachte bedrijven ,,onschuldige pionnen zijn'' omdat sommige materialen ook voor wettige doeleinden worden gebruikt.

Zuid-Afrika staakte vlak voor de eerste non-raciale verkiezingen in 1994 vrijwillig het kernprogramma dat het apartheidsregime sinds de jaren zeventig had ontwikkeld. De zes kernwapens werden onder toezien van het IAEA vernietigd. De Verenigde Staten en Groot-Brittannië noemden Zuid-Afrika voor het begin van de oorlog in Irak nog een lichtend voorbeeld voor landen die massavernietigingswapens produceren.