Een intelligente camera in Aziatische politiefilm

Als iets de huidige superioriteit van de Aziatische cinema bevestigt, is het dat een film als Infernal Affairs zo verschrikkelijk mooi is. Het is een politiefilm. Met goeden en slechten. Alleen zit bij de goeden een slechte en bij de slechten een goeie.

De onbedoelde ruil vindt plaats aan het begin van de film, als de twee jongens elkaar even kruisen op de politie-academie. De een (Lau) hoorden we al toegesproken worden door een parmantige gangster. Van de ander (Leung) weten we dat zijn superieuren in hem een perfecte undercover-agent zien. Hij wordt ostentatief oneervol van de academie gestuurd. ,,Wie wil met hem ruilen'', brult de instructeur. ,,Ik'', fluistert een leerling in wie we later de gangster herkennen die bij de politie moest infiltreren. Zo gaan ze ieder een leven tegemoet dat het tegenovergestelde is van wat ze oorspronkelijk gekozen hadden.

In de bijna tableau-achtige eerste scènes wordt de onderlaag onder de intrige gelegd: deze film gaat over paranoia. Zowel de boeven als de politie gaan natuurlijk zoeken naar de verrader in hun midden. Maar paranoia op een waarachtiger manier gefilmd dan bijvoorbeeld The Matrix. Het belangrijkste verschil zit in de manier waarop het beeld wordt gebruikt. In Amerikaans-georiënteerde films is het beeld drager van actie. In Aziatische films, waarvan die uit Hongkong, zoals Infernal Affairs, de meeste actie bevatten en het meest toegankelijk zijn, is het beeld drager van gevoel, van atmosfeer.

Natuurlijk dragen de beelden in The Matrix ook sfeer over. Nacht, hoge flats, lege straten, regen – gevaar! Dat kun je haast geen sfeer meer noemen, dat zijn neonletters: GEVAAR!!

Dan deze, in Infernal Affairs. De hoofdinspecteur van politie heeft van zijn undercover plaats en tijd van een drugsdeal doorgekregen. Hij vertelt zijn teamleden (inclusief de verrader) waar ze straks heen zullen gaan. De camera toont die lokaties intussen alvast. een deur, een kamer, een gang, roerloos nog.

En dan, in die gang, verschuift de camera even een paar centimeter. Alsof een mens om de hoek probeert te kijken. Wij worden zo bijna terloops deelgenoot gemaakt van de paranoia die permanent in de personages zit.

Zo beeld-intelligent is Infernal Affairs telkens. De camera zweeft tussen de personages door, beelden zijn gedrenkt in blauwe en groene tinten, hier en daar ligt een fotogenieke waterplas. Je kunt wel zien dat Christopher Doyle, de vaste cameraman van Wong Kar-wai, `visuele adviezen' gaf.

Infernal Affairs (Wu jian dao). Regie: Wai Keung Lau en Siu Fai Mak. Met: Tony Leung, Andy Lau, Eric Tsang, Anthony Wong Chau Sang, Kelly Chen. In: 6 bioscopen.

    • Bas Blokker