Fransen moeten marktdiscipline leren

Het lijkt geen gemakkelijke opgave om François Roussely op te volgen als topman van Electricité de France (EdF). Niet dat Roussely het zo geweldig heeft gedaan. Maar de nieuwe topman moet leiding geven aan de lastige privatisering van het Franse nutsbedrijf. En het feit dat Roussely er miljarden doorheen heeft gedraaid maakt de taak er nog zwaarder op.

Het concern heeft een schuldenlast van 24 miljard euro door de overname van bezittingen en bedrijven in Duitsland, Italië, Engeland en Latijns Amerika. De kater kan nog heviger worden als het concern nog een aantal halfbakken overnames moet voltooien.

Het bezit 18 procent van het Italiaanse nutsbedrijf Edison en moet de andere beleggers misschien voor 3,6 miljard euro uitkopen als gevolg van putopties die door EdF zijn uitgegeven. Een vergelijkbare, maar niet zo urgente situatie doet zich voor bij het Duitse EnBW. Als de putopties worden uitgeoefend, zou de schade aan de balans in dit geval zo'n 8 miljard euro bedragen, inclusief de schuldenlast van EnBW.

Deze problemen zijn pijnlijk, maar betekenen niet het einde van de wereld. EdF heeft onderhandeld over het verschuiven van de vervaldatum van de Edison-puts naar 2007 en zou in ruil daarvoor 300 miljoen euro willen betalen. Een nieuwe topman zou eerder bereid kunnen zijn met de geldbuidel te zwaaien om onder deze afspraken uit te komen.

Maar het werkelijke probleem is dat wat niet op de balans staat. Het concern heeft voor een bedrag tussen de 40 en 50 miljard euro aan pensioenverplichtingen. Zelfs als de regering zoals verwacht driekwart van dat bedrag voor haar rekening neemt, moet EdF nog minstens 10 miljard euro zelf ophoesten. En omdat het concern het grootste aantal kernenergiecentrales ter wereld bezit, zullen de opslagkosten van het nucleaire afval waarschijnlijk gigantisch zijn. Het bedrijf schat die kosten op 27 miljard euro, maar dat is misschien te optimistisch.

Daarmee is een sanering niet bij voorbaat onmogelijk. Een nieuwe topman is een goede eerste stap. Nieuwe topmanagers hebben de Duitse nutsbedrijven E.on en RWE weer op de rails gekregen door belangen af te stoten en herstructureringen door te voeren. Maar de problemen van EdF zijn wel groter. Als EdF een beursgenoteerd bedrijf zou zijn geweest, was Roussely waarschijnlijk al voordat hij zoveel schade kon aanrichten de laan uitgestuurd.

Dat brengt ons op een interessant punt. De fouten uit het verleden maken de privatisering wellicht moeilijker, maar zij maken ook duidelijk hoe belangrijk het is dat EdF aan de discipline van de markt wordt onderworpen.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.

    • Robert Cyran