Schotse leider verrassend terug

Schotland onafhankelijk? Niets in de politiek is zó onvermijdelijk. Dat is althans hoe Alex Salmond, die vrijdag voor de tweede keer leider van de Scottish National Party (SNP) werd, de toekomst schilderde.

Maar het is moeilijk om in zijn woorden geen ironie te horen. Want had hij niet tot kortgeleden volgehouden dat zijn nee tegen het leiderschap net zo onvermijdelijk was? ,,Als ik genomineerd wordt, zal ik weigeren. Als ik wordt geronseld, zal ik tegenwerken. Als ik gekozen wordt zal ik aftreden'', aldus Salmond in juni met een stijlbloem waarin de Schotse nationale dichter Robert Burns meevibreerde. ,,It's good to be back'', zei hij vrijdag laconiek.

Salmonds terugkeer is even opmerkelijk als zijn vertrek. Van een marginale speler met één beleidspunt, Schotland uit Unie met Engeland, veranderde de SNP onder zijn leiding in een algemene partij met brede steun, die in 1999 de één na grootste werd in het nieuwe Schotse parlement (na Labour).

Maar vier jaar geleden stapte hij zonder uitleg op. Nu had hij zich laten ompraten door een groot aantal fans, zei hij. Nadat John Swinney, zijn opvolger en nu ook voorganger, na de slecht verlopen Europese verkiezingen vertrok, dreigden andere kandidaatleiders elkaar te verscheuren. Veel SNP'ers zien Salmond kennelijk als redder met schone handen. En zo ziet hij zichzelf ook.

Salmond (49) zit niet in het Schotse parlement, maar heeft wel een SNP-zetel in Westminster. Onafhankelijkheid is zijn hoofddoel, maar dat is volgens hem alleen te bereiken door als potentiële regeringspartij constructief oppositie te voeren.

De felste oppositie krijgt hij vast allereerst van de radicale separatisten die Swinney hebben afgezet. Dat is niet verrassend, wist Burns al: ,,He who has mingled in the fray of duty, that the brave endure, must have made foes.''