Roep om 3de begrafenis Che

Vrijheidsstrijder Che Guevara, eerder begraven in Bolivia en Cuba, moet in Argentinië te ruste worden gelegd, menen parlementariërs.

In zijn geboorteland scheurt hij sinds een maand in volle zalen op een Norton-motor door de bioscopen. De Argentijnen genieten van de door de Braziliaanse regisseur Walter Salles gemaakte roadmovie waarin de Mexicaanse acteur Gael García Bernal de rol vertolkt van hun eigen Ernesto Guevara.

In The Motorcycle Diaries is te zien hoe in 1952 de dan 23-jarige student medicijnen met zijn oudere vriend Alberto Granado door Zuid-Amerika toert. Aanvankelijk geniet hij vooral van het vrouwelijke schoon maar allengs ontstaat verontwaardiging over het lot van de minderbedeelden. Het is tijdens die reis door Patagonië, Chili, Peru, Colombia en Venezuela dat de linkse vrijheidsstrijder ontstaat die later bekend zal worden onder de bijnaam Che (makker) Guevara.

Che Guevara is na ex-voetballer Maradona de beroemdste en meest geliefde Argentijn. Dat de lepradokter eind jaren vijftig aan de zijde van Fidel Castro onverschrokken Cuba bevrijdde van het bewind van dictator Batista heeft hem onvergetelijk gemaakt. Toen het Amerikaanse weekblad Time vier jaar geleden de honderd invloedrijkste personen uit de vorige eeuw koos, stonden er maar twee Latijns Amerikanen op. Eentje was de Braziliaanse voetballer Pele en de andere Che Guevara.

Als het aan een Argentijnse groep parlementariërs ligt, kan de op 39-jarige leeftijd vermoorde Che Guevara binnenkort weer in eigen land worden bewonderd. Een groep van acht, uit verscheidene politieke partijen afkomstige congresleden heeft de Argentijnse regering de afgelopen week verzocht alles in het werk te stellen om de op Cuba begraven stoffelijke resten van hun Che terug te halen naar Argentinië. Net zoals dat eerder gebeurde met de in Engeland overleden Argentijnse 19de eeuwse dictator Juan Manuel de Rosas of de eerder in Italië begraven presidentsvrouw Eva Duarte de Peron zou ook het lichaam van de revolutionaire Argentijnse arts in eigen land moeten rusten.

Zijn geboorte op 14 juni 1928 in de Argentijnse stad Rosario, zijn studie medicijnen in hoofdstad Buenos Aires, Che's voorliefde voor de Argentijnse kruidenthee mate en het braden van vlees rechtvaardigen volgens de parlementsleden dat het beroemde lijk opnieuw op reis gaat. De initiatiefneemster Inés Pérez Suárez noemt Che ,,een universeel symbool van non-conformisme, rebellie en de totale toewijding aan een zaak''.

Als de Argentijnse parlementariërs hun zin krijgen, wordt Che Guevara voor de derde keer begraven. In 1967 werd hij op een geheime locatie in Bolivia weggemoffeld waar hij werd doodgeschoten toen hij probeerde er de linkse revolutie te verspreiden. Zeven jaar geleden werden zijn resten gevonden en volgde verplaatsing naar het land waar hij furore maakte. Sinds 1997 ligt hij in het Cubaanse Santa Clara in een mausoleum.

In rechtse politieke kringen bestaat weinig enthousiasme voor een Argentijns graf voor Che. ,,In Argentinië gaat het slecht omdat we ons meer druk maken over wat we reeds hebben begraven dan over wat we vóór ons hebben'', zei afgevaardigde Federico Pinedo tegenover de Argentijnse krant La Nación. In de brievenrubriek van die krant zijn ook lezers die afstand nemen van Che Guevara die immers ook verantwoordelijk was voor het zonder proces executeren van politieke tegenstanders. Che was een gewelddadige bemoeial die zoveel eerbetoon niet verdient, schrijft Horacio Salduna.

Che is voor veel Argentijnse politici nog steeds een lichtend voorbeeld. Een van de mannen die zich nadrukkelijk presenteert als een eigentijdse Che, de radicale werklozenleider Raúl Castells, is uitgerekend afgelopen week gearresteerd. Hij zit vast omdat hij een casino zou hebben afgeperst om geld te geven voor armenzorg.

Overigens is het onwaarschijnlijk dat Havana zal instemmen met een verplaatsing van de man die de Cubanen moet motiveren hun socialistische revolutie door te zetten. Ook Che's familie heeft al geprotesteerd. Zijn 42-jarige, oudste zoon, Camilo, heeft tegenover persbureau Télam gezegd dat zijn vader vooral thuishoort in het land ,,waar hij vocht voor een betere wereld''. En eigenlijk kan niemand Che claimen, aldus zijn zoon. ,,Hij is van niemand omdat hij van iedereen is''.

    • Marcel Haenen