Kijkje in jeugdinrichting

Grote aantallen kinderen zitten zonder strafblad in justitiële jeugdinrichtingen. Zij zijn door de kinderrechter onder toezicht geplaatst en hebben een `gesloten setting' nodig. Bij gebrek aan andere instellingen zitten ze in de jeugdgevangenis.

Documentairemaker Eva-Marije Smit volgde twee jaar lang kinderen in jeugdinrichting Rentray in Eefde en Rekken. Kinderen – zoals in elke jeugdgevangenis – met omvangrijke en ernstige dossiers: seksueel misbruik, drugsgebruik, verwaarlozing en geweld. Ze worden in Rentray intensief begeleid, krijgen allerlei therapieën en trainingen in sociale vaardigheden.

Het is een prachtig inkijkje in een wereld waar we veel over horen, maar weinig over weten. Hoe gaat het eraan toe achter de hoge prikkeldraadhekken? Drie kinderen worden voor de documentaire intensief gevolgd. In de eerste aflevering is dat Kim die na de scheiding van haar ouders, toen ze drie jaar was, met haar broertje bij haar vader bleef wonen. Op haar elfde rookt ze haar eerste joint, daarna volgen speed en cocaïne. Als het bij haar vader niet meer gaat, verhuist ze naar haar moeder. Ze pikt geld om de drugs te kunnen kopen, ze is agressief en onhandelbaar. Uiteindelijk is uithuisplaatsing de enige oplossing. Kim: ,,Er werd al zolang gedreigd met: je gaat naar een internaat. Ik dacht: het is goed met jullie.'' Daarna met een wrang lachje: ,,Toen werd ik op een dag opgehaald.''

De camera zit er bovenop. We zien Kim, na een afkickperiode, in Rentray schreeuwen en gillen tegen haar mentor als die haar aanspreekt op haar gedrag. We zien haar paardrijden, haar grote liefde, maar ook onderdeel van de therapie. We zien de teamvergaderingen waarin Kim wordt besproken.

Als ze na maanden een weekend op verlof mag, gaat het mis. Ze gaat, tegen de afspraak in, naar haar vrienden en gebruikt opnieuw. Ze mag zeven weken Rentray niet uit. ,,Het is niet zo erg dat ze nog een keer heeft gebruikt'', zegt de behandelcoördinator, ,,belangrijk is dat ze begrijpt dat ze er iets aan moet doen.''

Dat kost veel huilbuien en ruzies. Maar veertien maanden later verhuist Kim naar de `open' meidengroep waar ze veel meer vrijheden heeft. ,,Ze zal met vallen en opstaan moeten leren met de vrijheden om te gaan'', zegt de behandelcoördinator, ,,maar we hebben er wel vertrouwen in''.

Strafblad of schone lei, Ned.1 23.03-23.48u.

    • Sheila Kamerman