Hervormingsagenda De Geus is compleet

Minister De Geus van Sociale Zaken zegt dat hij klaar is met zijn bezuinigingsprogramma. De maatregelen van de afgelopen maanden op een rij.

De vakbonden en werkgeversorganisaties draaien overuren. Week na week kondigt het kabinet nieuwe maatregelen aan op het gebied van de sociale zekerheid. Maar het einde lijkt in zicht. Althans, de verantwoordelijke minister De Geus (Sociale Zaken, CDA), zegt vandaag in een interview met de Volkskrant zelf dat de ,,hervormingsagenda'' van Sociale Zaken compleet is. Een overzicht van de genomen maatregelen.

VUT en prepensioen. Werknemers hoeven vanaf 1 januari 2006 niet meer verplicht mee te sparen voor hun prepensioen. Nu is deze verplichting nog in de CAO's opgenomen. Werknemers die niet langer VUT- of prepensioenpremies betalen, mogen ook hun eerder gespaarde geld opnemen. Met dit vrijdag genomen besluit zet het kabinet een volgende stap in het ontmoedigen van eerder stoppen met werken.

Op termijn wil het kabinet in zijn geheel af van het prepensioen. Voor deze regeling – waarbij werknemers fiscaal voordelig sparen om nog voor de pensioengerechtigde leeftijd te kunnen stoppen met werken – komt de levensloopregeling in de plaats. Het grote verschil met VUT en prepensioen is dat werknemers voor de levensloopregeling individueel sparen. De maximaal 12 procent van het brutoloon die hierin wordt omgezet, kan voor zorgverlof, onderwijs of eerder stoppen met werken worden gebruikt. Iedereen die op 1 januari 2005 ouder dan 56 jaar is, kan nog op de `oude' regelingen meeliften.

WW. De grootste ingreep in de werkloosheidswet (WW) valt werknemers die ontslagen worden ten deel. Veel werkgevers treffen, al of niet via een gerechtelijke procedure, een regeling met werknemers die de laan uit worden gestuurd. Zo'n gouden handdruk wordt, op de scholingskosten na, vanaf 1 januari 2005 van de WW-uitkering afgetrokken.

Het aflopen van een WW-uitkering kan vanaf 1 januari 2005 gevolgen hebben voor werklozen van 50 jaar en ouder. Deze mensen komen in de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemer (IOAW) terecht. Het voordeel van deze regeling boven de bijstand is dat er voor hun uitkering op sociaal minimumniveau, niet gekeken wordt naar een eigen huis of vermogen. De Geus wil de leeftijdsgrens voor de IOAW verschuiven van 50 naar minimaal 55 jaar.

AOW en WAO. Om de koopkrachtdaling van ouderen te beperken, gaat de AOW vanaf 2005 voor alle 65-plussers met 60 euro per jaar omhoog. Een WAO-uitkering wordt vanaf 2006 alleen nog toegekend aan werknemers van wie vaststaat dat ze langdurig niet meer kunnen werken. Gedeeltelijk arbeidsongeschikten moeten een passende baan vinden of komen in de Werkloosheidswet of de bijstand terecht.

Loonstijgingen CAO's. De regeling die als eerste in zal gaan is een tijdelijke. Voor een periode van veertien maanden wil De Geus Collectieve Arbeidsovereenkomsten (CAO's) waarin loonstijgingen worden afgesproken niet langer in hun geheel algemeen verbindend verklaren. Door loonstijgingen niet voor alle bedrijven in een sector verplicht te stellen, hoopt de minister deze stijgingen te voorkomen. Op dit moment gelden CAO's waarover vakbonden en werkgeversorganisaties het eens zijn ook voor bedrijven die niet bij een werkgeversorganisatie aangesloten zijn. Als de maatregel van De Geus ingaat, volgens zijn planning op 1 november, kunnen deze werkgevers zelf de loonhoogte bepalen. Werkgevers die niet bij een werkgeversvereniging aangesloten zijn, kunnen door niet mee te gaan met loonsverhogingen invloed uitoefenen op de CAO-partners. Ook CAO's waarin werknemers meer dan 70 procent van hun laatstverdiende loon krijgen doorbetaald in het tweede ziektejaar, worden niet meer algemeen verbindend verklaard. Werkgevers die meer betalen krijgen een `boete', werknemers die meer krijgen, verliezen hun recht op WAO.

Overige maatregelen. De pc-privé-regeling is inmiddels afgeschaft. Werknemers kunnen niet meer fiscaal voordelig personal computers aanschaffen. Ook hebben mensen die twee werkgevers hebben geen recht meer op een dubbel spaarloon.

Extra geld trekt het kabinet uit voor ziekenvervoer en de vergoeding van medicijnen. Zowel hiervoor, als voor het aanvullen van de bijzondere bijstand, stelt het kabinet 25 miljoen euro beschikbaar.

Ouderen zonder aanvullend pensioen worden via de belastingen ontzien. Zij hebben vanaf volgend jaar recht op een belastingaftrek van 65 euro per jaar. Voor minima met kinderen wordt dit 110 euro.

    • Karen Zandbergen