`Beschadigde' Haitink vertrekt bij orkest Dresden

Bernard Haitink heeft voortijdig ontslag genomen als chef-dirigent van de Sächsische Staatskapelle in Dresden wegens ,,reputatieschade'' bij de omstreden benoemingsprocedure van zijn opvolger Fabio Luisi. Haitink, die de afgelopen dagen met zijn orkest een tournee maakte langs festivals in Luzern, Edinburgh en Londen, zal het Dresdense orkest voor het laatst dirigeren tijdens een tournee in november, waarbij ook Amsterdam wordt aangedaan.

Haitink was in mei 2002 in Dresden aangesteld als chef-dirigent van de Staatskapelle, na het plotselinge overlijden van Giuseppe Sinopoli in 2001. Haitink zou het orkest leiden tot 2006, om Dresden de tijd te geven voor de benoeming van een nieuwe Generalmusikdirektor, die ook de Semperoper gaat leiden. De post bij de Dresdense Opera bleef onbezet en Haitink zou alleen concerten dirigeren bij het in 1548 opgerichte orkest, het oudste ter wereld.

Bij de stemming onder de orkestleden over de benoeming van Fabio Luisi zouden onregelmatigheden zijn begaan. Een woordvoerder van de opera zei dat de musici unaniem stemden voor Luisi. Volgens anderen was er een meerderheid van driekwart. Volgens weer anderen was er geen meerderheid voor Luisi, die nog nooit een symfonisch concert met het orkest had gedirigeerd.

Boze orkestleden ging naar Haitink, die pleitte voor een nieuwe, `zuivere' stemming. Maar volgens Haitink werd dat verhinderd door cultuurminister Matthias Rössler, intendant Gerd Ücker en het bestuur. Zij bekrachtigden de benoeming van Luisi. De Staatskapelle sprak onregelmatigheden tegen.

In een schriftelijke verklaring zei Haitink dat daardoor zijn aanzien zo ernstig was ,,ondergraven'' dat hij niet nog een jaar kon aanblijven. ,,Ik ben buitengewoon treurig en teleurgesteld dat mijn relatie tot dit orkest nu op deze wijze eindigt.'' Haitink verwierp suggesties dat hij het niet eens was met de keuze voor Luisi: ,,Het resultaat van een zuivere stemming had ik onmiddellijk geaccepteerd.''

Haitink (75) zou ook gegriefd zijn omdat hij had aangeboden na het aflopen van zijn contract begin 2006 nog een jaar langer in Dresden te blijven, nu de benoeming van Fabio Luisi pas in 2007 ingaat. Door zijn vroegtijdig vertrek mist Haitink onder andere zestien concerten tijdens tournees naar Gran Canaria, Amerika (o.a. Chicago, New York en Boston) en Praag, waar hij de Negende symfonie van Mahler zou dirigeren.

Haitink was van 1963-1988 chef-dirigent van het Concertgebouworkest. Hij was ook chef van het London Philharmonic Orchestra en muzikaal directeur van de Glyndebourne-opera en het Royal Opera House Covent Garden.

Fabio Luisi, in 1959 in Genua geboren, is een veelgevraagd dirigent, die in januari ook voor het Koninklijk Concertgebouworkest staat. Vanaf volgend jaar is hij chef-dirigent van de Wiener Symphoniker, tot 2009 leidt hij het omroeporkest in Leipzig. Luisi werkte bij de staatopera's in Berlijn en Wenen, hij dirigeerde op de Festspiele in Salzburg en stond voor het New York Philharmonic Orchestra.