`We hebben een crisis en die gaan we oplossen'

Verbijstering en teleurstelling overheersen bij wethouder Wim van Sluis over het havenschandaal in Rotterdam. ,,De haven draait als nooit tevoren en dan gebeurt dit.''

De telefoon op zijn kantoor staat de ochtend na het raadsdebat over het Havenbedrijf Rotterdam nauwelijks stil. Er melden zich zakelijk en financieel invloedrijke havenondernemers die willen weten of zij persoonlijk iets kunnen doen voor de geschorste Willem Scholten.

Havenwethouder Wim van Sluis (Leefbaar Rotterdam) moet ze teleurstellen. Hij heeft Scholten na afgelopen maandag, toen Van Sluis (46) als president-commissaris van het Havenbedrijf de algemeen directeur de wacht moest aanzeggen, niet meer gezien of gesproken. Via één contact kan hij Scholten nog bereiken. Hij lijkt er even geen behoefte aan te hebben. Want als één man zich in de haven had gecomitteerd aan Scholten was het Van Sluis wel.

Als een spijker tot de magneet voelde het duo zich tot elkaar aangetrokken om de Rotterdamse haven op te stoten in de vaart der volkeren. ,,Hoe denk je dat ik me voel'', stelt Van Sluis een retorische vraag. ,,Ik heb hier tweeënhalf jaar de kar getrokken. De Tweede Maasvlakte komt er, de haven draait als nooit tevoren en dan gebeurt dit.''

Over de handelwijze die leidde tot de faux pas van de havendirecteur is hij zowel verbijsterd als verbaasd, maar tast hij volslagen in het duister. Tegen die achtergrond komt een telefoontje van de ministers Peijs (Verkeer en Waterstaat) en Zalm (Financiën) deze ochtend meer dan gelegen.

Volgens Van Sluis hebben zij de ministerraad onderbroken om hem mee te delen dat Den Haag, dat 1 januari 2006 voor eenderde eigenaar wordt van het Havenbedrijf, niet het gevoel heeft politiek te zijn `belazerd' door Rotterdam met de bankgaranties van het Havenbedrijf aan RDM. Ze hebben Van Sluis verzekerd dat hij adequaat heeft gehandeld.

Onderzoek van de gemeente, Havenbedrijf en PricewaterhouseCoopers moet nu uitwijzen wat er precies is gebeurd. Over de vraag of zijn hoofd door de affaire op het politieke hakblok ligt, is Van Sluis laconiek. ,,Dat moet na onderzoek de raad maar beslissen.''

U had een zeer nauwe relatie met Scholten. Hebt u niet op enig moment geweten of gemerkt dat het de verkeerde kant dreigde uit te gaan? Zoals toen Scholten al 25 miljoen euro aan RDM had verstrekt, waar u wél van op de hoogte bent gesteld?

,,Nee. Ik ben niet gespecialiseerd in telepathie en heb niets van die extra garanties geweten. Er zijn mensen die nog veel langer en nauwer met hem hebben samengewerkt en die wisten het ook niet.''

Op zijn bureau ligt een `tijdschema' met de belangrijkste data van de afgelopen maanden: een openbare (1 juni) en een vertrouwelijke brief (22 juni) aan de `commissie tot onderzoek van de rekening' over de garantie van 25 miljoen euro aan de Commerzbank; een telefonisch (meteen na ontvangst van de brief) en een schriftelijk (21 juli) verzoek van die commissie om de vertrouwelijkheid op te heffen; de inwilliging daarvan (30 augustus) wanneer duidelijk is geworden dat directeur Willem Scholten van het Havenbedrijf niet voor 25 miljoen euro, maar voor 100 miljoen garanties heeft afgegeven.

Van Sluis:,,Wat mij stoort is dat nu het beeld ontstaat dat wij de rijksoverheid hebben opgelicht. Dat we die eerste 25 miljoen verzwegen omdat we toen nog met Financiën en Verkeer en Waterstaat onderhandelden over de Tweede Maasvlakte. Dat is niet zo. Wij onderhandelden wel, maar dat was over de grote lijnen. En we hadden met het rijk afgesproken: de cijfers zijn de cijfers, we gaan ervan uit dat ze betrouwbaar zijn, maar hoe dan ook komt er nog een boekenonderzoek.''

Vindt u het vreemd dat dit beeld ontstaat?

,,Ik vind het onterecht. Wat ons betreft was RDM geen issue in het Tweede-Maasvlaktedossier.''

Maar u hebt ingestemd met een passage in de brief die donderdag in de gemeenteraad is uitgedeeld door voorzitter Peter van Dijk van de `commissie tot onderzoek van de rekening'. Daarin staat dat u hebt gezegd dat eventuele publiciteit het overleg met het rijk zou verstoren.

,,Nou, ingestemd. Kijk, zoiets komt binnenfladderen terwijl je hier middenin zit. Van Dijk noemde alleen de Tweede Maasvlakte. Ik zei: dat weet ik niet precies meer. Eén van mijn mensen heeft toen met hem onderhandeld over de tekst. Je realiseert je op dat moment ook niet dat zoiets wordt uitvergroot. Ik vind het echt onterecht.''

Een maand later vroeg de commissie u nog een keer om de geheimhouding op te heffen.

,,Ja. Maar dat was in mijn vakantie. En dat was geen brief van Van Dijk maar van Theo Cornelissen (lid van de commissie namens de SP, red.). Met Van Dijk had ik afgesproken dat we na het reces verder zouden praten. Daar waren wij het over eens. Maar als er dan krantenberichten verschijnen over moeilijkheden bij RDM, maken ze zich opeens zorgen.''

Begrijpt u dat het overkomt als noodgedwongen, wanneer u de brief uiteindelijk pas openbaar maakt op 30 augustus?

,,Het is maar van welke kant je ernaar kijkt. Wij hadden die openbaarmaking geagendeerd voor de collegevergadering van 27 augustus. We wilden de brief naar buiten brengen: hup, door met die hap. Maar de dag ervoor werd duidelijk dat het niet om 25 maar om 100 miljoen ging. Dan ziet de wereld er even anders uit.''

Hoe verwacht u dat deze zaak verder gaat?

,,Mij wordt nu verweten dat ik het had moeten zien aankomen. Maar hoe? Wat mezelf betreft: ik zit hier heel zakelijk in. We hebben een crisis en die gaan we oplossen. Wat dat betreft ben ik een heel transparante man.''