Van alles een beetje op zee

Op een schip zijn maar twee mensen echt belangrijk, de kapitein en de scheepskok. Wie maandenlang aan boord zit zonder geliefden, zonder bewegingsvrijheid, zonder de mogelijkheid te ontsnappen aan de dagelijkse routine, put troost en kracht uit het eten en ondervindt kameraadschap en saamhorigheid tijdens de maaltijd. Goed eten zorgt voor werkkracht en sociale cohesie. Slecht eten leidt tot muiterij. Tel daarbij op de romantiek van het bevaren van de wereldzeeën, de keukens uit alle windstreken, de verhalen van weemoed en verlangen; uit de combinatie van koken en scheepvaart valt iets moois te halen. Het thema inspireerde Peter Paul Klapwijk en Gerard Keijsers tot het boek `Van alle wereldzeeën, internationale gerechten van scheepskoks uit de haven van Rotterdam'. Het is een aantrekkelijk fotokookboek met een simpele opzet: veertig schepen, veertig koks met hun recepten en verhalen.

Het boek is verfilmd. Dat moet de eerste verfilming van een kookboek zijn. Als alternatief voor Studio Sport zendt de VPRO vanaf zondag de serie Koken op zee uit. Die gunt ons een kijkje in de kombuis met en passant een impressie van het leven op zee. Zo varen we in de eerste drie afleveringen mee op een containerschip, een schip van Greenpeace en een luxueus cruiseschip. Het illustreert de rijke schakering van het leven en het eten op zee, van ketelknecht tot cruisepassagier, van stevige bobotie tot een wuft hertenkoteletje.

De mooie beelden, karakteristieke koppen, stevige recepten en de verhalen van weemoed en verlangen ten spijt mist het programma een duidelijk perspectief. Soms heeft `Koken op zee' iets van een reportage van het leven aan boord of van een informatief kookprogramma, dan weer is het culinair entertainment of een portret van een kok en daar doorheen zien we flarden van de belevenissen van anchorman Alain Caron. Het is van alles een beetje en het wordt geen eenheid. Alain Caron, zelf kok van Franse origine, is een onmogelijke rol toebedacht. Hij is alles tegelijk: verteller, interviewer, zowel hulpje als collega van de kok, verslaggever, entertainer en geen enkele rol komt goed uit de verf. Alain Caron is toch al niet de gedroomde presentator. Hij is vast een charmant mens om een potje mee te koken, maar zijn Nederlands is vaak slecht en soms helemaal niet te verstaan, hij is geen begaafd interviewer en hij heeft niet de mimiek van Gert Jan Dröge, laat staan de snedigheid van Ruby Wax. De guitige blik recht in de camera werkt bij hem volstrekt niet.

Het boek is beter dan de film.

Koken op zee, VPRO, zondag, Ned 3. 19.00-19.25u.