Ook met tamoxifen na borstkanker is bestralen nog nodig

Het medicijn tamoxifen, dat de kans op terugkeer van borstkanker verkleint, maakt bestraling na een operatieve verwijdering van borstkanker niet overbodig, tenminste niet bij relatief jonge vrouwen. Zonder bestraling is het risico dat de borstkanker terugkomt, duidelijk hoger. Voor vrouwen boven de zeventig, heeft bestraling echter meer na- dan voordelen.

Tegenwoordig krijgen bijna alle vrouwen met een kleine borstkanker die een borstsparende operatie hebben ondergaan, het advies een kuur met plaatselijke bestraling te ondergaan. De onderzoekscijfers zijn overtuigend. Bij 39% van de patiëntes verschijnt de kanker binnen 20 jaar opnieuw bij alleen een operatie, tegen 14% bij een operatie met nabestraling. Maar sinds enige jaren is de behandeling van borstkanker verder verbeterd door bijvoorbeeld nieuwe beeldvormende technieken en ook een medicijn als tamoxifen, dat langdurig moet worden geslikt en de kans op kankerterugkeer verkleint. Twee groepen onderzoekers hebben gekeken of nabestraling nu nog wel loont (New England Journal of Medicine, 2 sept).

Aan een Canadees onderzoek deden bijna 800 borstkankerpatiëntes van 50 jaar of ouder mee. Zij hadden tumorcellen die groeiden onder invloed van het hormoon oestrogeen, want tamoxifen werkt alleen tegen zulke oestrogeengevoelige tumoren. Na een borstsparende operatie onderging de helft van de deelneemsters bestraling én zij slikten tamoxifen. De andere helft nam alleen tamoxifen. Na zo'n vijf jaar leverde de combinatie van tamoxifen met nabestraling (0,6% kankerterugkeer) duidelijk betere resultaten op dan tamoxifen alleen (bij 7,7% kwam de kanker terug).

Een tweede, Amerikaans onderzoek laat zien dat dit anders ligt voor vrouwen ouder dan 70 jaar. De kanker kwam bij tamoxifen zonder nabestraling weliswaar opnieuw iets vaker terug – 4% tegen 1% – maar daar tegenover stonden ook duidelijke nadelen als gevolg van de bestraling, zoals bindweefselvorming, oedeem aan de borst, een minder mooie borst en een wat grotere sterfte aan hartziekte.

Een commentator in The New England Journal of Medicine vindt het frustrerend dat nog steeds niet vantevoren te bepalen is wie baat heeft bij de behandelingen en wie niet. Bij het overgrote deel van de vrouwen van de geopereerde vrouwen die alleen tamoxifen slikken komt de tumor immers niet meer terug. Zelfs bij de meeste vrouwen die na een `eenvoudige' tumor niks slikken komt de tumor niet terug. Hij hoopt dat de behandeling in de toekomst met behulp van moleculaire markers en genetische profielen meer individueel toegespitst zal kunnen worden.