`Investeren jeugd Antillen is hard nodig'

Nederland wil wellicht Antilliaanse criminelen jongeren terugsturen. Dat schaadt de verhoudingen binnen het Koninkrijk, vindt de Antilliaanse minister-president Etienne Ys.

Minister-president Etienne Ys heeft het er niet concreet over gehad in het gesprek, gisteren met minister Verdonk (Integratiebeleid, VVD). Maar hij weet dat Verdonk positief staat tegenover een toelatings- of verwijderbeleid om het aantal criminele Antilliaanse jongeren in Nederland te verminderen. Dat zei Verdonk donderdag al tijdens het integratiedebat in de Tweede Kamer. ,,In ons gesprek heeft ze gezegd dat dit leeft in Den Haag'', aldus Ys. ,,Maar het is net als met die inburgeringsplicht. Het zijn gefragmenteerde, eenzijdige pogingen om een probleem op te lossen, terwijl je dat gezamenlijk moet doen.''

Wat biedt dan wel soelaas? Want een aantal Nederlandse steden heeft wél last van de criminele Antilliaanse jongeren.

,,Er speelt op de eerste plaats het principe van gelijkwaardigheid binnen het Koninkrijk. Je krijgt straks de situatie dat een Antilliaanse jongere zonder opleiding zo'n inburgeringscursus moet volgen of zelfs verwijderd kan worden, terwijl dat niet geldt voor een ongeschoolde Italiaan die hier al jaren woont, maar geen woord Nederlands spreekt. Je moet de oplossing zoeken in gezamenlijkheid. Ik heb met Verdonk afgesproken dat er een wederzijdse commissie komt die in kaart gaat brengen wat de oplossingen en de mogelijkheden zijn. Ik ga er van uit dat Verdonk de aanbevelingen van die commissie in haar beleidsplannen meeneemt.''

Wat zijn die volgens u?

,,Investeren in de bron. Investeren in de jongeren op de Nederlandse Antillen. Zoals Nederland de Melkertbanen heeft gehad om de werkloosheid te bestrijden, moeten ook de jongeren op de Antillen zo'n kans krijgen. Daarvoor ligt er een concreet, uitgewerkt plan. Alle werkloze jongeren tussen de 16 en de 24 jaar gaan verplicht worden om deel te nemen aan vormingscursussen. Dat betekent in de praktijk dat de leerplicht verlengd wordt tot 26 jaar. En niet vrijblijvend. Wie zich eraan onttrekt, wordt bestraft. Dat kan variëren van boetes tot, in het uiterste geval, gevangenisstraf. Daarbij gaat het om zo'n 4.000 jongeren en een bedrag van 25 miljoen Antilliaanse gulden (12,5 miljoen euro). Ik heb in gesprekken deze week met Verdonk en minister De Graaf (Koninkrijksrelaties, D66) begrepen dat Nederland bereid is om dat project financieel te ondersteunen.''

Werkloosheid en criminaliteit op de Antillen stijgen. Zijn dit soort maatregelen geen druppel op een gloeiende plaat?

,,Op de Nederlandse Antillen is het nu nog veilig, maar de criminaliteit en het aantal roofovervallen stijgen. Dat heeft te maken met de aanpak van de drugskoeriers. Wie gewend was om met even op en neer vliegen tienduizenden guldens te verdienen, pakt geen baan meer aan van duizend gulden in de maand, maar zoekt zijn heil in het criminele circuit. Dat is een groei waar we op moeten anticiperen. We hebben in overleg met de ministers Donner, De Graaf en Kamp gevraagd om militaire bijstand in de vorm van marechaussees of mariniers ter ondersteuning van onze politie. Maar dat verzoek is afgewezen. Er is wel bereidheid om marechaussees in te zetten voor taken op de luchthaven, maar daar blijft het bij. We zullen dus zelf moeten investeren in politieopleidingen en betere inzet van de beschikbare capaciteit. Vorige week is in de rijksministerraad een wijziging van de staatsregelgeving besproken die het mogelijk moet maken om de uitzonderingstoestand op Curaçao uit te roepen. Dat voorstel komt daar op korte termijn opnieuw aan de orde en dan kan dat vervolgens op de Antillen in de Landsverordening worden opgenomen. Dan is het niet meteen de bedoeling om de noodtoestand uit te roepen, maar indien nodig beschikt de politie dan wel over bijzondere bevoegdheden.''

De Antilliaanse politiek is de afgelopen tijd in opspraak geweest wegens corruptie- en fraudeaffaires. Heeft dat inmiddels geleid tot ander beleid?

,,Op de Antillen heeft justitie daarvoor tot op het hoogste niveau, dus ook politici, mensen opgepakt die inmiddels zijn veroordeeld. De rechtsstaat werkt dus bij ons en daar zijn we best trots op. Bron van die fraudepraktijken ligt in het systeem van partijfinanciering vanuit het bedrijfsleven. Daar gaan we scherpere regels voor stellen. En politieke partijen krijgen de verplichting om donaties duidelijk op te nemen in de boekhouding, inclusief de mogelijkheid van accountantscontrole daarop en eventueel onderzoek door de Rekenkamer. We werken er op alle fronten aan om ons imago op het gebied van integriteit te verbeteren.''

En dan is er nog de staatsschuld van 2,8 miljard Antilliaanse gulden die de stabiliteit van de Antillen bedreigt. Is er in Nederland bereidheid om die aan te pakken?

,,Nederland heeft een bedrag van 400 miljoen Antilliaanse gulden uitstaan aan leningen en vorderingen. Ik heb van De Graaf begrepen dat hij bereid is te praten over kwijtschelding. Dat zou al een verlichting zijn. Ook moet er een oplossing gevonden worden voor de schuldenlast van de drie kleinste eilanden, Saba, Sint-Eustatius en Bonaire. Want die kunnen de schuldenlast niet meer opbrengen.''

    • Jos Verlaan