EU duldt Birma op Azië-top

De Europese Unie verzet zich niet langer tegen deelname aan een EU-Azië-top door Birma dat aanhoudend mensenrechten schendt. De EU laat de betrekkingen met andere Aziatische landen prevaleren.

Dit bleek gisteren op de eerste dag van het informele beraad van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken dit weekeinde op het Zuid-Limburgse Château St. Gerlach.

Minister Bot (Buitenlandse Zaken), die de bijeenkomst leidt omdat Nederland dit halfjaar EU-voorzitter is, verklaarde dat er overeenstemming was bereikt over deelname aan een topontmoeting met Aziatische landen in Hanoi op 8 en 9 oktober, ook al zal Birma daar naar verwachting eveneens zijn vertegenwoordigd. Eerder had de EU tot tweemaal toe vergaderingen op ministersniveau ter voorbereiding van de top afgezegd wegens aanhoudende schendingen van de mensenrechten in Birma. Met name de Britten maakten bezwaar tegen Birmese deelname aan de top.

In een toelichting naderhand voor journalisten zei Bot dat de afzeggingen van de EU ,,veel kwaad bloed'' hebben gezet bij andere landen in Azië. Ook tijdens een bezoek vorige maand aan Indonesië was hem dit duidelijk geworden, zei hij. Hij wees voorts op het snel groeiende belang van landen als China en India. ,,De EU kan zich niet permitteren om die contacten nu af te breken'', aldus Bot.

Wel heeft de EU als voorwaarde gesteld dat Birma in Hanoi niet op het niveau van zijn staatshoofd of regeringsleider mag zijn vertegenwoordigd. Bovendien herhaalden de ministers van de EU enkele voorwaarden die ze een half jaar geleden in het Ierse Tullamore aan Birma stelden. Zo wil de EU dat het huisarrest van de Birmese oppositieleidster Aung San Suu Kyi wordt opgeheven en dat haar Nationale Liga voor Democratie niet langer wordt tegengewerkt. Het militaire regime in Rangoon heeft hieraan nog altijd niet voldaan.

Als dat voor de top in Hanoi van 8 en 9 oktober nog steeds niet is gebeurd, hangen Birma nieuwe sancties boven het hoofd, zo kondigde Bot aan. Hoge militairen zullen dan niet langer op een visum voor EU-landen hoeven te rekenen en bedrijven en organisaties uit EU-staten zullen geen zaken meer mogen doen met Birmese staatsondernemingen.

In verband met de kwestie-Birma reisde oud-minister van Buitenlandse Zaken Van den Broek in juli naar enige Aziatische landen om te bemiddelen. Hij bracht in Valkenburg verslag uit aan de EU-ministers. Details daarover werden echter niet bekendgemaakt.

Tijdens hun bijeenkomst, die werd overschaduwd door de bloedige afloop van het gijzelingsdrama in Noord-Ossetië, spraken de EU-ministers voorts hun bezorgdheid uit over het nucleaire programma van Iran. ,,Wij willen een heel krachtig signaal afgeven dat we daar serieus over zijn'', aldus de Nederlandse bewindsman.

Minister Bot noemde het onaanvaardbaar dat Iran verrijkt uranium voor militaire doeleinden zou verwerven. Berichten van de afgelopen week dat Iran weer plannen heeft om centrifuges te starten voor de productie van verrijkt uranium zouden volgens hem de betrekkingen met de EU kunnen schaden.

    • Floris van Straaten