De ambities van een ambitieuze Nicolas Sarkozy

Nicolas Sarkozy is een politieke populist en een economische liberaal. In zijn korte loopbaan als minister van Financiën van Frankrijk hebben die twee thema's om de voorrang gestreden.

Hij is ook zeer ambitieus. En dat thema heeft zojuist de overhand gekregen. Hij verlaat het kabinet om de UMP-partij te leiden en zich voor te bereiden op de presidentsverkiezingen. Dat is een verstandige stap voor een toekomstige nationale leider. Sarkozy zou graag premier zijn geworden, en hij had vanuit het kabinet leiding willen geven aan zijn partij. Maar president Jacques Chirac mag hem niet graag. Hij heeft Sarkozy niet kunnen lozen – de man is te populair – maar hij was wel in staat hem de keuze op te dringen tussen kabinet en partij. Sarkozy koos voor de partij. En Chirac was gedwongen zijn kandidatuur te ondersteunen.

Die keuze is voor deze ambitieuze politicus om drie redenen verstandig. In de eerste plaats kan hij vertrekken als succesvolle minister van Financiën. Sarkozy's reactie op de hoger dan verwachte belastingopbrengst was gedurfd. Hij weerstond de druk om het geld in de uitbreiding van sociale programma's te steken. De interventies van de regering bij machinebouwer Alstom en farmacieconcern Sanofi waren economisch verkeerd maar politiek populair. En de reductie van het staatsbelang in France Telecom tot een minderheidspositie heeft een deel van Sarkozy's liberale geloofsbrieven helpen redden.

In de tweede plaats is de UMP een goede uitvalsbasis voor hem. Chirac kneedde de partij uit twee ruziemakende rechtse groeperingen. Zij heeft geen duidelijke ideologie, maar wel veel politieke macht. Als Sarkozy erin slaagt het voetvolk van de partij aan zich te binden, is hij verzekerd van de presidentiële kandidatuur in 2007.

Ten slotte stelt het verlaten van het kabinet Sarkozy in staat zich als een staatsman te profileren. Zonder zware beslissingen te hoeven nemen – bijvoorbeeld over de hevig bekritiseerde privatisering van nutsbedrijf Electricité de France – kan hij verstandig commentaar leveren en verzoenende woorden spreken. En hij heeft van veel zaken verstand, niet alleen van financiële aangelegenheden.

De voorbereidingen op de machtsgreep en de pogingen presidentieel over te komen zullen Sarkozy de komende twee jaar bezighouden. Maar hij moet zo nu en dan wel even nadenken over de vraag wat voor president hij werkelijk zou willen zijn. De afgelopen twintig jaar is hij een jonge uitdager geweest. Als hij zich ontwikkelt tot een effectieve leider die demagogie mijdt, kan hij wellicht zijn ambities waarmaken.

    • Edward Hadas