`We verliezen zelfstandigheid'

De publieke HBO-instelling InHolland neemt een belang van vijftig procent in de private universiteit Nyenrode. ,,We zijn niet uit op winst.''

Onafhankelijk van elkaar bleken ze beiden Loek Hermans, voorman van het midden- en kleinbedrijf, als gastspreker te hebben uitgenodigd om dezer dagen het studiejaar 2004-2005 te openen. Ze beschouwen het als een bevestiging van hun gelijkgestemdheid.

Jos Elbers, voorzitter van het college van bestuur van Hogeschool InHolland, en Herman Bruggink, president van Universiteit Nyenrode, hebben elkaar gevonden. In Brugginks werkkamer, in een verscholen hoek van kasteel Nijenrode in Breukelen, lichten ze hun gezamenlijke plannen toe. Elbers leidt de grootste onderwijsinstelling van Nederland met een voor velen nog onbekende naam. Zijn expansiedrang lijkt onstuitbaar. Bruggink staat aan het hoofd van een kleine, gespecialiseerde instelling met een zeer vertrouwde naam. De een bestaat sinds 2002, de ander sinds 1946.

De jonge reus en de oude kabouter worden partners: InHolland neemt een belang van 50 procent in Nyenrode. Door intensief samen te werken willen ze onderwijs en onderzoek op het gebied van bedrijfskunde een nieuwe impuls geven. Dat is vooral opmerkelijk omdat de reus leeft van overheidsgeld en de kabouter van particulier geld. De muur tussen hoger beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs vertoonde al flink wat scheuren, nu wordt ook de muur tussen publiek en privaat onderwijs afgebroken.

Wat voor baat heeft Nyenrode bij deze samenwerking?

Bruggink: ,,Voor ons betekent het een belangrijke injectie voor onze onderzoekspoot. Omdat onze financiering leunt op onderwijs, is onderzoek altijd een financieel stiefkindje geweest. Met het geld van InHolland kunnen we eindelijk de concurrentie aan met grote universiteiten als het gaat om bedrijfskundig onderzoek. Voor ons onderwijs is het heel aantrekkelijk om de grootste hogeschool als partner te hebben, het aanbod aan bachelorstudenten is enorm. We blijven overigens wel selecteren aan de poort, onze campus heeft nu een capaciteit van driehonderd kamers.''

En wat zijn de voordelen voor InHolland?

Elbers: ,,We hebben jaarlijks vijfduizend afgestudeerden aan de diverse economische en bedrijfskundige bacheloropleidingen, duizend daarvan willen doorstuderen. Een deel daarvan kan dat versneld en met naadloze aansluiting doen op Nyenrode, dat staat heel goed op hun cv. Met name de studenten in onze medezeggenschapsraad waren daarom enthousiast over dit plan. Ons onderzoek kan gebruik maken van de expertise van Nyenrode-medewerkers. We zijn kenniskringen rond de lectoren aan het opbouwen, dat is moeilijk. Nyenrode geeft een kwaliteitsimpuls aan onze medewerkers. Op lange termijn maakt deze samenwerking ons aantrekkelijk voor buitenlandse studenten en onderzoekers.''

Nyenrode is een stichting, dat zal moeten worden aangepast.

Bruggink: ,,De huidige stichting is niet langer een adequate rechtsvorm voor Nyenrode. Het beheer van het landgoed, met kasteel en campus, zit nu in dezelfde juridische eenheid als de business school. Dat gaan we splitsen. Het landgoed blijft bij de stichting, de universiteit gaat naar een vennootschap waar een andere partij in kan deelnemen.''

Elbers: ,,Vergelijk het met de holdings waar universiteiten hun contractactiviteiten in onderbrengen. Scheiding van de geldstromen is een absolute voorwaarde van de overheid.''

En dat kunt u garanderen?

Elbers: ,,Zeker, dat is een kwestie van goed boekhouden. We zullen moeten laten zien hoe we ons geld besteden, we zullen volledig voldoen aan de rekenschapsregels van het ministerie van OCW.''

Gaat de BV Nyenrode winst maken met overheidsgeld?

Bruggink: ,,We zijn niet op winst gericht, vreselijk winstgevend zal het niet worden.''

Elbers: ,,En als we al winst maken, dan hebben we een maatschappelijke taak: het geld gaat terug naar de instelling. Het is vooral onze bedoeling om er geestelijk rijker van te worden.''

InHolland steekt in totaal 12,5 miljoen euro in de nieuwe BV. Is Nyenrode niet meer waard?

Bruggink: ,,Niemand weet hoeveel Nyenrode waard is. We hebben rondgevraagd en niemand durft een bedrag te noemen.''

Elbers: ,,Het heeft de waarde die wij eraan geven, zo werkt het.''

Bruggink: ,,Bedenk wel dat we de laatste jaren een licht negatief resultaat boekten. We wonen hier te duur.''

Als Shell of Philips zich over een paar jaar wil inkopen, mogen die dan ook meedoen?

Bruggink: ,,Nee, we leggen vast dat een commerciële partij niet kan deelnemen.''

Elbers: ,,Een branche-organisatie zou wel kunnen, of een buitenlandse onderwijsinstelling.''

Bruggink: ,,Omdat we nauwelijks winst maken, zijn we niet interessant voor derden.''

Elbers: ,,Een beursgang maken wij niet meer mee.''

Hoeveel zeggenschap levert Nyenrode in?

Elbers: ,,Met een ander collegelid van InHolland zal ik toetreden tot het college van bestuur van Nyenrode, maar ik noem mezelf `non-executive member', naar Brits model. Negentig procent van mijn tijd gaat naar InHolland.''

Bruggink: ,,Belangrijke beslissingen nemen we samen. Ja, je verliest een zekere mate van zelfstandigheid. Het betekent ook een klein beetje inleveren op de traditie uit oprichtingsjaar 1946: voor en door het bedrijfsleven. Maar in de nieuw te vormen Raad van Commissarissen komen veel mensen uit het bedrijfsleven.''

Bent u een pionier die door anderen zal worden nagevolgd?

Bruggink: ,,Ik denk het niet, er is maar één Nyenrode.''

    • Mark Duursma