Verzorgers weg, tweede ronde

Eerst knokken en dan pas praten. Dat deden we toch voor het laatst in de Middeleeuwen?

Toch niet. Ook in de 21ste eeuw is deze aanvalsstrategie populair. Het Japanse Nikon sleepte op de valreep van 2001 de Nederlandse chipmachinebouwer ASML voor een Amerikaanse rechtbank. De ingenieurs van ASML zouden inbreuk hebben gemaakt op talloze patenten van aartsrivaal Nikon.

ASML voelde zich overrompeld door de Japanse aanklacht. Maar kort daarop hervond de onderneming zich en sloegen de Veldhovenaren fel terug. Niet ASML, maar juist Nikon zou patenten hebben geschonden, verklaarde het management. En dat was nog niet alles. Ook schermde Nikon de Amerikaanse markt af, waardoor ASML meer moeite had zijn machines af te zetten. Dit alles was met ijzersterke argumenten te bewijzen, voegde ASML daar zelfverzekerd aan toe. De zwaarden waren getrokken.

Juridische procedures zijn voor bedrijven nooit een feest. De benodigde advocaten kosten kapitalen. De zaak Nikon versus ASML en ASML versus Nikon heeft ASML naar eigen zeggen al 35 miljoen euro gekost. Ook vreten dit soort procedues tijd. Tijd van het management, wat die tijd doorgaans beter kan besteden aan zaken waar aandeelhouders gelukkiger van worden. Maar bij ASML dachten ze daar twee jaar geleden blijkbaar anders over.

Dachten. Want gisteren zeiden zij onverwacht dat de strijdbijl is begraven. De vredesbesprekingen leverden twee uitkomsten op: ASML betaalt geld aan Nikon en beide bedrijven mogen voortaan van elkaars patenten gebruikmaken. De buitenwacht weet genoeg: ASML heeft de zaak rondom de patentinbreuken verloren – tegen de zelf gecreëerde verwachtingen in.

Ingewikkelder ligt de overeenkomst om voortaan in elkaars keuken te mogen kijken. ASML is met chipmachines technologisch verder dan Nikon, stellen onderzoeksbureaus. Daartegenover bezit Nikon patenten voor machines die platte beeldschermen maken, een markt waarin Nikon marktleider is en waar ASML volgens beleggingsanalisten naar zou lonken. Want iedereen weet: de markt voor platte beeldschermen groeit als kool.

Kortom, ASML heeft Nikon nodig. En Nikon heeft ASML nodig.

Het is alsof topkoks recepten uitwisselen, maar niet vertellen hoe ze de maaltijden bereiden. Wat dat betreft moeten ASML en Nikon het zelf uitzoeken. ASML-topman Doug Dunn laat daarmee voor zijn opvolger, die op 1 oktober begint, geen gespreid bedje achter. Het knokken kan weer beginnen.

    • Mark Houben