Twee koeiendarmen voor één racket

Bijna alle tennissers op de US Open laten hun rackets dagelijks bespannen. De in Nederland woonachtige Michel Neto verzorgt op Flushing Meadows het materiaal van veel toppers.

Op het moment dat Serena Williams in haar hotpants het centre court betreedt gieren de zenuwen door de keel van Michel Neto. De 27-jarige racketbespanner uit Nederland is tijdens de US Open persoonlijk verantwoordelijk voor het materiaal van de Amerikaanse superster. Iedere zege van de titelfavoriete betekent dan ook een beetje een overwinning voor hem. ,,Soms is de spanning voor mij tijdens partijen zo groot dan ik mijn ogen sluit en vertrek'', zegt Neto in het spelersverblijf van de US Open. ,,Maar als mijn klant dan wint, ben ik net zo blij als zij.''

Naast Serena Williams bespant Neto in New York ook de rackets van onder anderen Marat Safin, Thomas Enqvist, Jennifer Capriati en Lindsay Davenport. Met sommige spelers heeft Neto in de voorbije jaren zo'n band opgebouwd dat alleen hij hun rackets mag bespannen. Zo gaan de Zweed Enqvist en de Rus Safin bij ieder groot toernooi direct op zoek naar Neto. ,,Ook hier in New York werk ik voor ze. In de eerste ronde stonden Enqvist en Safin tegenover elkaar. Aan mij kan de nederlaag van Safin niet gelegen hebben. Eigenlijk vond ik het wel goed dat één van de twee hoe dan ook verloor. Dat scheelt mij werk'', zegt Neto die tijdens de US Open soms al om drie uur in de ochtend met zijn werk moet beginnen. Per dag spant hij gemiddeld dertig rackets voor de toppers, die allemaal hun eigen wensen hebben.

Zo speelt Serena Williams met een heel groot en licht racket met een vrij zware bespanning. Neto moet een gewicht van 29 tot 30 kilo aan de runderdarmsnaren hangen als hij die door het racket trekt. Hoe harder de bespanning, hoe meer controle een speler over de bal heeft, legt Neto uit. De Amerikaanse titelfavoriete is één van de vele tennissers die in New York natuurlijk materiaal verkiest boven synthetische snaren. Darmsnaren zijn minder stug en trillen niet zo erg waardoor de kans op blessures minder groot is. ,,De toppers willen elke dag nieuw bespannen rackets. Voor de partijen overleg ik met de spelers of de coaches. Materiaal is belangrijk. Bij het bespannen moet ook naar het weer worden gekeken. Als het koud is loopt de spanning sneller terug'', stelt de in De Rijp woonachtige Neto.

Neto, een geboren Fransman die met een Nederlandse is getrouwd, reist twintig weken per jaar met tennisprofs de wereld over. Een paar jaar geleden heeft hij bij het Amerikaanse Jay's Custom Stringing een intensieve opleiding gevolgd. Hij werkt doorgaans als freelancer voor het grootste bedrijf in zijn soort. ,,Bespannen is echt een vak. Daar moet je gevoel voor hebben. Daarnaast moet je een band met spelers opbouwen. Ik slaap altijd in dezelfde hotels als de tennissers en mag op toernooien overal in. Ook in de kleedkamers'', zegt Neto die twee koeiendarmen voor één racket nodig heeft.

De topspelers zweren al meer dan honderd jaar bij de runderdarmsnaren die veelal afkomstig zijn van het bedrijf dat in de negentiende eeuw groot werd gemaakt door Pierre Babolat. De Fransman liet in 1875 als eerste op grote schaal rackets met runderdarmsnaren produceren. Nog altijd lopen in Lyon speciaal voor het tennis gefokte koeien van Babolat rond. In de loop van de tijd zijn vooral onder de amateurtennissers de goedkopere snaren van nylon en polyester populairder geworden.

Het is nooit gelukt om wetenschappelijk aan te tonen welk materiaal het beste resultaat oplevert. Veel hangt ook af van de handigheid van de spelers zelf. Zo speelde John McEnroe vroeger met een extreem lage bespanning van 18 kilo. Met een zachte bespanning komt meer power van het racket af, dan krijg je het effect van een trampoline. De technisch bijna briljante McEnroe kon zo meer kracht uit zijn slagen halen. ,,Zo'n bespanning als McEnroe had is voor veel spelers niet geschikt'', zegt Neto. ,,Daar moet je heel veel gevoel voor hebben. Voor iedereen is dat anders. Roddick speelt bijvoorbeeld met een racket van Babolat waar snaren met een bespanning van 31 kilo in zitten.''

Dat in tegenstelling tot het materiaal een andere manier van bespannen wel degelijk invloed kan hebben op het spel bewees Ilie Nastase in 1977. De Roemeen trad destijds op de US Open tegen de toen vrijwel onverslaanbare Argentijn Guillermo Vilas aan met een zogenoemde `spaghetti bespanning'. In het racket was telkens een snaar om een andere gewikkeld waardoor de bal zoveel spin kreeg dat hij als een stuiterbal omhoog kwam. Aanvankelijk werd de noviteit van Nastase gezien als grap, maar toen Vilas zijn reeks van vijftig zeges op rij in New York beëindigd zag, was hem het lachen vergaan. Een jaar later besloot de internationale tennisfederatie de regels voor bespanningen aan te passen. Het `spaghetti racket' behoorde daarmee tot het verleden.

En zo gebruiken huidige toppers als Serena Williams nog altijd vrijwel hetzelfde materiaal en dezelfde vormen in hun racket als bijna alle grote kampioenen uit een ver verleden. Toch zitten de rackets van de profs vaak vol geheimen. Zo speelt volgens Neto de helft van alle tennissers met een ander merk racket dan het logo op de snaren doet vermoeden. Serena Williams vertrouwt haar racketgeheimen op de US Open alleen toe aan Neto. Ze doet dat in de wetenschap dat hij vier jaar geleden al het materiaal verzorgde van zus Venus. De oudste van de twee Williams-zusjes veroverde toen in New York haar eerste titel. ,,Dat was ook een beetje mijn kampioenschap'', zegt Neto terugkijkend. ,,Ik hoop dat de hoofdprijs nu naar Serena gaat.''

    • Koen Greven