Met Faust genieten van verleidingen

Het verhaal van Faust die zijn ziel aan Mefistofeles verkoopt om het leven in al zijn diepten te leren kennen, was in het verleden al vaak onderwerp van muziektheater. Op het Festival Oude Muziek zag gisteren een nieuwe Faust het licht: een muziektheatervoorstelling, gebaseerd op het tijdloze verhaal, verteld in een selectie van muziek uit alle tijden.

Regisseur Henk Schut creëert een fascinerende eenheid van klank, beeld en ruimte, die acteurs en koor delen met het publiek. Hier is geen vierde wand: we zijn Faust, dragen zijn jas en volgen hem en Mefistofeles letterlijk door de ruimtes waarin het verhaal zich zonder één gesproken woord afspeelt.

Een van de eerste plaatsen waar we komen is Fausts studeerkamer. Hij probeert zich te verschansen achter een muur van boeken, terwijl het koor Bachs Jesu meine Freude zingt. Dit is de nog vrome Faust die zijn heil in de wetenschap zoekt, met de christelijke, rationele en harmonieuze Bach als muzikale representatie. Dan doet Mefistoles zijn intrede, gespeeld door een huiveringwekkend charismatische Ulf Garritzmann. Het innerlijk conflict waarin Faust belandt leidt tot een verstoring in de muziek: Bach wordt langzaam maar zeker verdrongen door Messiaens zinnelijke Cinq rechants (1948).

Faust geeft toe, tekent het vermaledijde pact en trekt met Mefisto én publiek de wijde wereld in. Hij krijgt een nieuw lichaam, leidt een decadent en onstuimig leven (begeleid door erotisch getinte operaflarden en, enigszins cliché, jazz) en wordt verliefd op de jonge Gretchen. Hun noodlottige geschiedenis zien we voor een groot deel mét hen in een poppenkast – een knipoog naar het oorspronkelijke Faustverhaal, dat eeuwenlang werd overgeleverd als poppenspel.

Het slot van de voorstelling is minder sterk: na onduidelijk heen-en-weergeloop wordt Faust, nu weer een oude man, ineens afgevoerd door Mefistofeles. Niet in de laatste plaats door het fantastisch zingende Nederlands Kamerkoor zou je graag langer met Faust van Mefisto's verleidingen genieten.

Voorstelling: Faust door Artery e.a. Gezien: 2/9 Spoorwegmuseum, Utrecht. Inf. www.artery.nl

    • Jochem Valkenburg