Help Rusland terreur bestrijden

De recente terreuracties, waaronder de gijzeling van een school vol kinderen in Beslan, moeten het Westen doen inzien dat het internationale en het Tsjetsjeense terrorisme één en dezelfde zaak zijn, meent Vladimir Simonov.

Rusland, niet Amerika, lijkt nu het voornaamste doelwit van terroristen zijn geworden. Na 11 september 2001 zijn vrijwel geen terroristische aanslagen meer gepleegd in de VS, en wel talloze in Rusland. Maar nog nooit is er zoveel leed geschied in één week: er zijn twee passagiersvliegtuigen neergestort bij Tula en Rostov, er heeft een zelfmoordbomaanslag plaatsgevonden bij een metrostation in Moskou, en in Beslan (Noord-Ossetië) zijn bij een overval op een school meer dan honderd kinderen in gijzeling genomen.

Nu de terreur zo om zich heen grijpt, mogen we niet meer spreken van `strijd' tegen het terrorisme. Rusland is, zoals minister van Defensie Sergej Ivanov heeft verklaard, zonder meer in `oorlog' met dit kwaad. Het spreekt derhalve vanzelf dat Moskou in deze oorlog op even oprechte en onvoorwaardelijke steun van het Westen rekent als het Westen sinds 11/9 van Rusland heeft gekregen.

De blijken van zulke solidariteit zijn de afgelopen dagen toegenomen.

De op verzoek van Rusland bijeengeroepen Veiligheidsraad van de VN heeft de gijzelingsactie in Beslan veroordeeld als een afschuwelijke terroristische aanval, en onmiddellijke vrijlating van de gevangenen geëist. Tony Blair, Jacques Chirac en George Bush hebben Moskou hun medeleven betuigd en de recente aanvallen veroordeeld.

Hun woorden lijken te worden gevolgd door daden. Amerikaanse onderzoekers hebben onlangs in Chicago een bron geïdentificeerd die Tsjetsjeense bendes financiert. Als gevolg daarvan hebben zij de Benevolence International Foundation opgeheven, die al 300.000 dollar had overgemaakt naar militanten in Tsjetsjenië. Bij huiszoeking in een Bosnisch filiaal van dezelfde organisatie is een simpel, handgeschreven bevel van Osama bin Laden aan het licht gekomen: ,,Het is tijd om Rusland aan te vallen.''

Het lijkt erop dat de Islambouli-brigades die order nu uitvoeren. Die organisatie – volgens veel deskundigen een Tsjetsjeense afdeling van Al-Qaeda – heeft althans de verantwoordelijkheid opgeëist voor het opblazen van de Russische vliegtuigen op 24 augustus en de bomaanslag in Moskou op 31 augustus.

Dit alles lijkt de Amerikaanse regering, zo niet iedereen in het Westen, te hebben gesterkt in haar voornemen om meer geloof te hechten aan Moskous verklaringen over een rechtstreeks verband tussen de Tsjetsjeense rebellen enerzijds en het internationale terrorisme in het algemeen en Al-Qaeda in het bijzonder anderzijds.

Drie Tsjetsjeense bendes, de Islamitische Internationale Brigades, het Islamitische Commandoregiment en het Islamitische Shahid-bataljon Riyad as-Salichiin, zijn in februari 2003 door het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken op de zwarte lijst van terroristische organisaties geplaatst. Voor leden van bendes op de Amerikaanse zwarte lijst zijn internationale aanhoudingsbevelen uitgevaardigd, en hun tegoeden bij Amerikaanse banken zijn bevroren.

Waarvoor hartelijk dank. Maar de recente tragedies hebben duidelijk gemaakt dat dit niet genoeg is. Het Westen dient één belangrijk ding toe te geven: het bloed van hen die aan boord van de vliegtuigen en bij de bomaanslag in Moskou zijn omgekomen, en de tranen van de in Beslan gevangen kinderen maken thans duidelijk dat het `klassieke' internationale terrorisme en het Tsjetsjeense terrorisme een en dezelfde zaak zijn, hoewel het laatste in de westerse media jarenlang ,,verzet van de bevolking'', ,,een gewapende onafhankelijkheidsstrijd'' en een ,,antikolonialistische beweging'' is genoemd. Aan die tweeslachtigheid in de opvattingen van de westerlingen moet een einde komen.

Groot-Brittannië heeft jarenlang aangezien hoe in Londense moskeeën geld werd ingezameld om het Tsjetsjeense terrorisme te financieren. Het heeft Achmed Zakayev – die persoonlijk bendes rebellen heeft gerekruteerd, mensen heeft neergeschoten en anderen, die hij niet mocht, de vingers heeft afgehakt – vrijgesproken en politiek asiel aangeboden. Al eerder was Zakayev tot schade voor anderen vrijgelaten door het liberale Denemarken.

En dit ondanks het feit dat Russische openbare aanklagers zeer ernstige aanklachten tegen hem hadden lopen en dat hij door Interpol wordt gezocht.

Moreel, en omdat de tijd dringt, kan het Westen zich dergelijk inconsistent gedrag niet meer permitteren. Rond de terroristen en hun hooggeplaatste plannensmeders en ideologen dient naar gebruikelijke politieke en juridische normen een isolement, een zone van `zero tolerance', te worden gecreëerd. Er mogen geen westerse `vrijhavens' meer zijn waar terroristen rust en een medische behandeling kunnen krijgen terwijl zij profiteren van alle zegeningen van de beschaving, en zelfs welwillende sponsors vinden.

Hoewel dit alles volkomen vanzelfsprekend lijkt, heeft Rusland nog altijd redenen om aan te nemen dat de VS en de EU deze inzichten consequenter zouden kunnen delen.

Om één voorbeeld te noemen: ieder jaar dient de EU in de Commissie voor de Mensenrechten van de VN heel pedant conceptresoluties in over zekere ,,mensenrechtenschendingen in Tsjetsjenië''. De opstellers doen hun uiterste best om Rusland zwart af te schilderen: het doet geen onderzoek naar misdrijven door militairen, het laat vluchtelingen die dat wensen niet terugkeren, en ga zo maar door. Intussen is het Tsjetsjenië van 2004 – blijkbaar zonder dat de Europese functionarissen het weten – een ander oord geworden.

Het is Moskou verregaand gelukt de oorlog aldaar terug te brengen tot een wegkwijnend conflict. Moskou heeft zijn tactiek verlegd van grootscheepse 'opruimingen' naar gerichte operaties, en heeft daarbij meer dan dertig beruchte bevelhebbers gedood, onder wie Radujev, Chattab, Barajev en Gelajev. Het heeft ook met succes een referendum over de constitutie van de republiek gehouden, en onlangs presidentsverkiezingen.

De EU werkt wat het Tsjetsjeense probleem betreft nauwelijks met Rusland samen en onthoudt zich van steun die de regio vrediger zou kunnen maken en de levensomstandigheden aldaar zou kunnen verbeteren. Het enige wat de EU in dezen doet is antirussische conceptresoluties opstellen.

De voornaamste schade die dit soort vijandige acties aanrichten is dat ze indirect de Tsjetsjeense rebellen in de kaart spelen. Dat is funest voor de `zero tolerance' waarop terroristen zouden moeten stuiten, overal waar zij hun gruweldaden bedrijven – in New York, Madrid, Moskou of Beslan. Zo krijgen degenen die nieuwe aanslagen op burgers voorbereiden een nieuwe stimulans.

Intussen krijgt Rusland min of meer te horen dat het in de internationale antiterroristische coalitie maar voor spek en bonen meedoet.

Samenwerking met Rusland is nodig wanneer terroristen Europa en het Westen treffen, maar niet wanneer Rusland het slachtoffer is. Ik neem aan dat Moskou in deze rol niet geïnteresseerd is.

Vladimir Simonov is politicoloog en publicist in Rusland.

© RIA Novosti.

    • Vladimir Simonov