Schroothoop of goudmijn

100 miljoen euro zijn de onderpanden waard die Van den Nieuwenhuyzen aan het Havenbedrijf Rotterdam gaf.

Zegt hij. Niet iedereen is daarvan overtuigd.

Joep van den Nieuwenhuyzen sprak geruststellende woorden, afgelopen woensdag tijdens een persconferentie in het Amstelhotel. De bankgaranties ter waarde van in totaal 100 miljoen euro die havendirecteur Willem Scholten aan hem verstrekte waren allemaal gedekt. Ze werden Scholten noodlottig.

Sterker nog, toen het RDM-concern van Van den Nieuwenhuyzen dit voorjaar in de problemen kwam ,,en in korte tijd 50 miljoen euro verloor'' en de ,,dekkingsgraad'' van de garanties daalde, verstrekte de ondernemer éxtra zekerheden: het `stoomschip' SS Rotterdam plus de aandelen van de BV die tot doel had het historische schip te exploiteren, de aandelen van de doorstart van het in april failliet gegane RDM-Technology, en een bedrijf in Frankfurt. De totale waarde schatte hij op ruim 100 miljoen euro.

Maar de Rotterdamse gemeenteraad is minder overtuigd. De raad vreest dat het Havenbedrijf, en daarmee de gemeente Rotterdam en de staat, met lege handen is komen te staan nu de Duitse Commerzbank en het Britse Barclays de garanties hebben ingeroepen voor de leningen die zij aan Van den Nieuwenhuyzen hebben verstrekt. ,,De SS Rotterdam is al van de gemeente'', zegt CDA-raadslid Van der Heijden, tevens voorzitter van de havencommissie.

De vrees van de raadsleden lijkt terecht. Van den Nieuwenhuyzen kocht de SS Rotterdam, het vlaggenschip van de Holland Amerika-lijn, dat lag weg te rotten op de Bahama's, met een lening van 5 miljoen euro van het Havenbedrijf. De bedoeling was om van het schip een drijvend hotel te maken. De SS Rotterdam BV zou het schip verbouwen en exploiteren. Voor het zover is, zo erkende Van den Nieuwenhuyzen, moet er nog wel ,,een stukje asbest'' worden verwijderd. De schrootwaarde van het schip ligt waarschijnlijk lager dan 5 miljoen. Zo zei de voorzitter van de `Stichting tot behoud van het stoomschip Rotterdam', K. Krijnen, die soortgelijke plannen had, in 2002 nog in het Rotterdams Dagblad dat hij hoopte het schip te kunnen kopen voor een aanmerkelijk lager bedrag, 2,75 miljoen euro.

Ook de waarde van RDM Technology and Defense Systems moet niet worden overschat. Ten eerste niet omdat het Havenbedrijf zelf was dat vorige week aankondigde het in april failliet gegane RDM Technology (RDM-T) in afgeslankte vorm (van de ruim tweehonderd werknemers zijn er nog vijftig over) en onder de nieuwe naam RDM-TDS over te nemen. Dat besluit, één van de laatste van de nu geschorste havendirecteur Willem Scholten, werd in twijfel getrokken door de raad van commissarissen. Het oude RDM Technology was voor zijn belangrijkste opdracht – de bouw van de pantserwagen Fennek voor de Landmacht – onderaannemer van een andere RDM-poot: SP Aerospace & Vehicle Systems in Geldrop. Enkele weken geleden ging echter ook SP failliet. Het ministerie van Defensie heeft inmiddels het Fennek-project in zijn geheel overgedragen aan de Duitse firma Krauss-Maffei Wegmann (KMW). Of het Duitse concern genegen is voor de opdracht activiteiten in Nederland te laten plaatsvinden (in Geldrop of Rotterdam), zoals Defensie graag wil, is de vraag. Vaste activa bezit RDM-T niet of nauwelijks. Het terrein aan de Heijplaat is verkocht aan het Havenbedrijf. Insiders schatten de waarde van RDM-T daarom eerder op 2 tot 2 miljoen euro. Sommigen zijn nog pessimistischer.

Daarmee rest nog het bedrijf in Frankfurt, het `datahotel' Colocation Centre. Alle data van de Duitse beurs, zo zei Van den Nieuwenhuyzen dinsdag, lopen via dit hotel. Zelf schatte hij de waarde van het pand daarom op 40 miljoen euro. Bovendien was er voor zestig miljoen in geïnvesteerd, zo zei de ondernemer. Misschien hield hij daarom ook nog een slag om de arm, afgelopen dinsdag tijdens de persconferentie in het Amstelhotel. De ,,assets'' die hij als zekerheid aan het Havenbedrijf had geboden, waren veel geld waard als ze als een ,,goed huisvader'' werden beheerd. Bij onmiddelijke veiling, zei hij daarna bijna terloops, zou de waarde weleens ,,enkele tientallen procenten'' lager kunnen uitvallen.

    • Steven Derix