Loyaliteit winnen

Van Irak tot Noord-Ossetië, van Frankrijk tot Nepal: terreur in de vorm van gijzelingen en zelfmoordaanslagen trekt een spoor van verschrikking door de wereld. Het recentste gijzelingsdrama is tevens het omvangrijkste. In de Russische deelrepubliek Noord-Ossetië bestormden gewapende strijders vanmorgen een school en namen honderden scholieren, leerkrachten en ouders in gijzeling. Noord-Ossetië grenst aan het opstandige Tsjetsjenië. De gijzeling volgt op een bomaanslag bij een Moskous metrostation, en op het ongeluk met twee Russische vliegtuigen waarvan vermoed wordt dat ze door Tsjetsjeense terroristen in de lucht tot ontploffing zijn gebracht. Frankrijk intussen wacht gespannen het lot af van twee Franse verslaggevers die in Irak zijn gegijzeld, een daad die het hoofddoekjesverbod op scholen in Frankrijk tot inzet heeft. In de Nepalese hoofdstad Kathmandu stak vandaag een boze menigte een moskee in brand als vergelding voor de moord op twaalf ontvoerde Nepalese gijzelaars in Irak. En dan was er gisteren nog een aanslag op twee Israëlische bussen nabij de zuidelijke stad Beersheva; de eerste grote bomaanslag in Israël door moslimextremisten in vijf maanden.

Religie, ideologie, territoriumdrift en separatisme bepalen de terreur. Een passend antwoord is er vooralsnog niet op gevonden. Zelfs de Amerikaanse president, George Bush, zei dezer dagen tot veler verrassing dat de oorlog tegen het terrorisme niet te winnen is. Maar hij denkt wel dat er condities zijn te scheppen waardoor ,,diegenen die terreur gebruiken minder geaccepteerd worden in delen van de wereld''. De belangrijkste voorwaarde is in ieder geval: niet wijken voor terreur. Toegeven aan de eisen van terroristen is meegaan in het terrorisme zélf. De gijzelnemers en de plegers van de aanslagen krijgen daardoor wat ze willen – niet alleen aandacht voor hun zaak maar ook nog eens sanctionering daarvan.

Bepalend voor de aanpak van toekomstige terreurdaden is de gijzeling van de twee Franse journalisten en de reactie daarop van het publiek in Frankrijk en daarbuiten. De Franse regering is een groot diplomatiek offensief begonnen om Christian Chesnot en Georges Malbrunot vrij te krijgen. De gijzelnemers eisen dat Frankrijk de wet intrekt die de hoofddoek op openbare scholen verbiedt. Hoe de gijzeling ook afloopt, Frankrijk is hiermee als tegenstander van de oorlog in Irak op dramatische wijze betrokken geraakt bij de Iraakse turbulenties. Opmerkelijk is bovendien dat een Iraakse terreurgroep eisen stelt die de binnenlandse politiek van een ander land betreffen. Het is vanzelfsprekend dat hieraan niet wordt toegegeven.

Het gaat erom de gematigde moslims te mobiliseren en hun loyaliteit te winnen. In Frankrijk lijkt dat te lukken; in deze ellendige kwestie een verheugende ontwikkeling. Dat Franse moslims gekant blijven tegen het hoofddoekjesverbod op scholen laat zich raden. Maar, zei een islamitisch demonstrante gisteren in een reportage in deze krant, ,,dat is een probleem van ons Fransen onder elkaar, daar heeft dat zogenaamde `Islamitische Leger' in Irak [de gijzelnemers] niets mee te maken''. Moslims en niet-moslims scharen zich achter de gegijzelde verslaggevers. Frankrijk heeft zich even verenigd tegen de onzichtbare vijand. Het heeft, bewust of onbewust, condities geschapen waardoor de terreurplegers zich afgewezen zien. Zonder de verbondenheid en de mobilisatie van gematigde moslims in de wereld is de strijd tegen de terreur niet te winnen. Met hun inzet is al veel gewonnen.