Havenbedrijf: een veelkoppige dienst

Willem Scholten gaf leiding aan het dit jaar verzelfstandigde Havenbedrijf. Wat zijn de taken van deze voormalige gemeentelijke dienst?

Het Havenbedrijf Rotterdam was tot voor kort wat in Rotterdam een `tak van dienst' wordt genoemd: tientallen gemeentelijke diensten en bedrijven die samen de stad ondersteunen. Er is een dienst stedelijk onderwijs, een dienst stedebouw en volkshuisvesting, een dienst gemeentewerken, enzovoort.

Van deze `takken van dienst' worden het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam (OBR) en het (voorheen) Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam algemeen beschouwd als de invloedrijkste. Zij beheren respectievelijk het gemeentelijk vastgoed en het haventerrein, wat hen tot de vermogendste diensten maakt. Het Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam is op 1 januari 2004 als eerste gemeentelijke dienst verzelfstandigd en heet nu: Havenbedrijf Rotterdam NV.

Bedoeling van deze verzelfstandiging is het bedrijf meer armslag te geven, door een grotere afstand tot de politiek. Weliswaar is de gemeente de enige aandeelhouder (later komt het rijk daar nog bij), maar een raad van commissarissen bemoeit zich beduidend minder met de dagelijkse bedrijfsvoering dan een gemeente. Sinds 1 januari 2004 staat het Havenbedrijf Rotterdam onder toezicht van W. van Sluis (president-commissaris, wethouder), R. Abrahamsen (oud-lid raad van bestuur KLM), R. de Boer (oud-minister van Verkeer en Waterstaat), H. Smits (oud-topman Schiphol en Rabobank) en E. Vogelaar (oud-vice-voorzitter FNV, commissaris Unilever Nederland).

Het Havenbedrijf Rotterdam telt 1.300 medewerkers. Zij werken sinds kort op vier etages van een beeldbepalende, zeventien verdiepingen hoge toren op de Kop van Zuid. Vandaaruit beheren ze een gebied van 10.500 hectare groot. Bijna de helft daarvan is bedrijfsterrein. Met de aanleg van de Tweede Maasvlakte komt daar nog 1.000 hectare bedrijfsterrein bij.

De eerste taak van het Havenbedrijf Rotterdam is het afhandelen van het scheepsverkeer (de nautische tak). Voor de afhandeling daarvan (30.000 zeeschepen, 120.000 binnenvaartschepen) beschikt het Havenbedrijf over 33 radarposten, die op videowalls een gebied van in totaal honderd kilometer lengte in beeld brengen.

De tweede belangrijke taak is de ontwikkeling van het haven- en industriecomplex (de commerciële tak). Onder dit laatste vallen de verhuur van bedrijventerrein, de aanleg en het onderhoud van (water)wegen, het aantrekken van nieuwe (buitenlandse) klanten en deelnemingen in bedrijven.

Daarnaast heeft het Havenbedrijf `maatschappelijke betekenis' doordat het `bijdraagt aan verbetering van woon-, werk- en leefklimaat van stad en regio'. Het `behoud van werkgelegenheid' als mogelijk motief voor de garantstellingen aan de RDM-bedrijven van Joep van den Nieuwenhuyzen, zou hieruit voort kunnen komen.

Grootste bedrijvigheid in de haven vormt de overslag. In 2003 werd 327,8 miljoen ton goederen overgeslagen, vooral ruwe aardolie en containerlading.

    • Gretha Pama