Een gedreven bruggenbouwer

Toekomstige onderhandelingspartners van Peter Gortzak (46) doen er goed aan een cursus gelaatsuitdrukkingen te volgen. Het gezicht van de nieuwe penningmeester van de FNV zou boekdelen spreken. ,,Let vooral op zijn mond'', zegt Hans van Duijn, de voorzitter van de Nederlandse Politiebond, die jarenlang met Gortzak samenwerkte. ,,Zodra zijn lippen samentrekken, is het over en uit. Dan weet je: hij is pissig.''

Toch zijn emotionele uitbarstingen niet het handelsmerk van Gortzak. Het nieuwe FNV-bestuurslid staat bekend als een ietwat bescheiden en gedreven man, die tijdens onderhandelingen openingen vindt waar een ander de hoop al had opgegeven.

Gortzak fungeert vaak als ,,de compenserende partij'', vindt Van Duijn. ,,Als het fout dreigt te gaan, kan hij exact aangeven op welke punten beweging mogelijk is. Hij is een echte bruggenbouwer.''

Peter Gortzak komt uit een rood nest. Zijn oud-oom en grootvader waren actieve CPN-leden, die in de jaren vijftig door de partij werden geroyeerd omdat zij kritiek hadden op de Russische inval in Hongarije.

Net als zij was Gortzak al jong geëngageerd. ,,Ik wilde gaan werken ten dienste van de onderliggende partij. Ik heb eerst de havo en het atheneum gevolgd om rechten aan de UvA te kunnen gaan studeren. Arbeidsrecht, dat leek mij wel wat. En vervolgens bij de vakbond, of in de sociale advocatuur.''

Het werd het eerste. Na zijn studie solliciteerde Gortzak naar een baan als algemeen en juridisch beleidsadviseur bij de ACOP, een samenwerkingsverband van onder meer Abvakabo FNV en de onderwijsbond AOb. Zijn taak was om het centrale overleg over de arbeidsvoorwaarden voor het overheidspersoneel van de centrales met de minister van Binnenlandse Zaken voor te bereiden.

,,Hij had toen al een grote kennis van zaken'', vindt Van Duijn, die als bestuurslid van de centrale zijn goedkeuring aan de benoeming moest geven. En wat hem ook opviel: Gortzak was wars van status. ,,Hij zal bijvoorbeeld nooit een stropdas dragen om een ander een plezier te doen. Peter gaat voor de inhoud, niet voor de verpakking.''

Als regiobestuurder voor Abvakabo in Noord-Holland fungeerde Gortzak als vraagbaak voor ondernemingsraden en stond hij kaderleden bij in arbeidsgeschillen met gemeenten. Tussen de bedrijven door voerde hij veelvuldig overleg met wethouders in steden als Amstelveen, Haarlem en Den Helder. ,,Een verantwoordelijke en zelfstandige baan'', zegt hij terugkijkend, ,,waar ik het echte handwerk heb geleerd. Een baan die ook sterk heeft bepaald hoe ik nu tegen het vakbondswerk aankijk. Door al die gesprekken met de meest uiteenlopende mensen, weet ik precies wat voor impact cao-bepalingen hebben op het leven van de gewone man. Voor die tijd was ik eigenlijk een studeerkamergeleerde.''

Na een tussenstop bij de Nederlandse Politiebond, waar hij negen jaar lang bestuurslid was, stapte hij in 2000 over naar het dagelijks bestuur van Abvakabo FNV.

Wat volgde is een periode waar hij ,,op onderdelen'' met grote tevredenheid op terugkijkt. ,,De Abvakabo kreeg de afgelopen jaren te maken met een aantal ingrijpende veranderingen – zowel intern als extern. Als bondssecretaris was het mijn taak om afdelingen in de vereniging te revitaliseren en de organisatie op een modernere leest te schoeien.''

In diezelfde periode kreeg Gortzak te maken met de moeizame onderhandelingen rond het ABP-pensioen. ,,Twee zware opgaven, die ik voor mijn gevoel tot een goed einde heb weten te brengen.''

Omdat het bondsbestuur terug wordt gebracht van vijf naar vier leden, krijgt Gortzak als penningmeester een aparte beleidsportefeuille: pensioenen en arbeidswetgeving. Met name op het punt van de pensioenen verwachten zijn toekomstige collega's veel van Gortzak. FNV-secretaris Ton Heerts: ,,Als bondssecretaris van Abvakabo heeft hij veel expertise opgebouwd, dat zal ons zeker nog van pas komen.''

Maar het resultaat van de pensioenonderhandelingen valt of staat, volgens Heerts, met Gortzaks presentatie. ,,Hij moet ervoor zorgen dat hij standpunten krachtig blijft verdedigen. Dat hij, indien nodig, een nieuwe vergadering belegt. Dat hij sleurt en doordramt. Peter kan soms wat teruggetrokken zijn. Ik hoop – en verwacht – dat hij het gaat waarmaken. En ik ga hem daar zeker in stimuleren.''