OPEC houdt prijs hoog

De OPEC zegt alles te doen wat in haar macht ligt om de olieprijs te stabiliseren. De realiteit is echter dat zij bijzonder weinig doet om de knelpunten in de olietoevoer aan te pakken.

Hoewel een land als Saoedi-Arabië heel veel olie heeft, verhoogt het de investeringen niet om die olie uit de grond te krijgen. Het oliekartel in zijn geheel boorde in 2003 6,5 procent minder nieuwe bronnen aan dan in 2002. Tegen de achtergrond van de voorspelling van het Internationaal Energie Agentschap dat de vraag naar olie in 2030 met 50 procent zal zijn toegenomen, lijkt het gedrag van de OPEC bijna irrationeel.

Maar de OPEC heeft twee goede redenen om het aanbod krap te houden. Ten eerste is de organisatie er niet zeker van dat de vraag sterk zal blijven. Dat kan kloppen. Althans een deel van de fysieke vraag lijkt te worden veroorzaakt door landen die olie hamsteren.

Zakenbank Merrill Lynch gelooft dat China en tot op zekere hoogte India olie opkopen en opslaan uit vrees voor tekorten. Dit soort paniekaankopen wakkerde ook de vraag aan tijdens de oliecrises van de jaren zeventig.

Ten tweede hebben de OPEC-landen de hoge olieprijs nodig om hun landen draaiende te houden. De gemiddelde prijs zal de komende tien jaar 31 dollar moeten bedragen als zij hun uitgaven willen bekostigen, aldus zakenbank Goldman Sachs. Saoedi-Arabië heeft de afgelopen twintig jaar grote begrotingstekorten gekend van gemiddeld 45 procent van de inkomsten. Het land heeft de oliegelden hard nodig om de schuld te kunnen afbetalen en de kosten van een snelgroeiende bevolking te kunnen dragen. Het financieren van de koninklijke familie is ook een dure grap. Het kartel vertrouwt liever op de olieprijs dan op de volumes om zijn omzetdoelstellingen te verwezenlijken.

OPEC kon in het verleden nog wel eens overgehaald worden om de olieproductie op te voeren, maar het kartel is er na de invasie van Irak niet langer toe geneigd het westen veel gunsten te verlenen. Bovendien heeft de hoge olieprijs de economische groei of de vraag naar olie nog niet serieus in gevaar gebracht.

Alles bij elkaar zijn er weinig redenen voor OPEC om de productie te verhogen. Dat betekent dat de prijs op de middellange termijn waarschijnlijk boven de 30 dollar blijft. De prijs kan uiteraard dalen als de vraag terugvalt of als de productie van Irak toeneemt, maar dat zal dan eerder ondanks dan dankzij OPEC gebeuren.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.