`Nederland is te klein voor Olympische Spelen'

IOC-lid Els van Breda Vriesman was lid van de coördinatiecommissie 'Athene 2004'. Een terugblik op `Spelen met eigen sfeer en kleur'.

Zorgen heeft ze wel gehad, het Nederlandse lid van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) dat deel uitmaakte van de coördinatiecommissie `Athene 2004'. Wie niet? Maar gedacht dat het nooit (meer) goed zou komen? Els van Breda Vriesman schudt het hoofd. ,,We kennen de mentaliteit van de Grieken, maar ook de kwaliteit van hun mensen. Gianna (Angelopoulos-Daskalaki, voorzitter organisatiecomité Athoc, red.) is een kanjer, en Marton Simicek, het hoofd operaties, een doorduwer.''

Het grootste probleem in de aanloop naar de zondag besloten Zomerspelen was, aldus de 63-jarige juriste uit Vught en voorzitster van de internationale hockeyfederatie, de relatie tussen de regering onder leiding van de Pasok-socialisten en Athoc. ,,Toen dit voorjaar de verkiezingen werden gewonnen door de Nieuwe Democraten hadden we er alle vertrouwen in dat alles op tijd klaar zou komen. Vanaf dat moment is vierentwintig uur per dag gewerkt. In Sydney begon het er ook pas een halfjaar vóór de Spelen op te lijken.''

Neemt niet weg dat `Athene' vier jaar geleden een waarschuwing van het IOC kreeg.

Van Breda Vriesman: ,,Er moest drie jaar werk worden ingehaald. Daardoor is het budget drastisch verhoogd (vijf naar tien miljard euro, red.). Op zo'n moment heb je niet zo veel te zeggen tegen de contractpartners. Het is uit de hand gelopen vanwege veel last-minute werk. Als de Grieken de rekening opmaken, zal het tegenvallen.''

Is het de kosten waard geweest?

,,Dat moeten de Grieken zelf beoordelen. Op moment dat je je kandidaat stelt, wil je de Spelen. Maar als je je niet houdt aan de afspraken en drie jaar verloren laat gaan, roep je de problemen over jezelf af.''

Heeft commissie veel druk moeten uitoefenen?

,,Ja, voorzitter Denis Oswald zat er bovenop. Hij is de laatste drie maanden hier zeker twintig keer geweest. Dat was nodig. Iemand van het IOC-bureau was het afgelopen jaar in Athene gestationeerd om overal achterheen te zitten. Er zijn best gespannen situaties geweest. Uiteindelijk is er nooit verwijdering geweest; problemen zijn altijd in harmonie opgelost.''

Tevreden over het eindresultaat?

,,We kunnen heel trots zijn. Het zijn Spelen met een eigen sfeer en kleur geworden, en fantastische faciliteiten. Ik hoop alleen dat er na de Spelen gebruik van wordt gemaakt. Sydney heeft nu ook problemen met het Olympic Park, terwijl dat toch echt een sportland is. Wij streven naar meer dan een nalatenschap. Zie Barcelona, dat met rug naar de zee was gekeerd en door de Spelen een nieuwe uitstraling heeft gekregen. Voor Athene geldt hetzelfde: een nieuw vliegveld, een vernieuwd metrostelsel en een volledig opgeknapte stad. De Grieken hebben wel de pech dat ze door `11/9' werden opgescheept met enorme veiligheidskosten, die zijn opgelopen tot meer dan één miljard dollar. Probleem is ook nog dat de Grieken in dollars betaald krijgen [van het IOC], maar de rekeningen in euro's moeten betalen. Dat scheelt zo'n 25 procent.''

Hoe ziet de toekomst eruit? Zijn de Zomerspelen in een relatief kleine stad te houden?

,,Uitbreiding wordt niet toegestaan, want de Spelen moeten een menselijke maat krijgen. Ik ben niet bang voor een tekort aan kandidaten, maar Nederland is te klein voor Olympische Spelen. Sport heeft niet de hoogste prioriteit en dus geen maatschappelijk draagvlak in Nederland. Er is ook nog nooit serieus onderzoek gedaan naar de haalbaarheid.''

In hoeverre wordt het programma aangepast?

,,Criteria worden opgesteld door het IOC in samenwerking met de bonden. Twee of drie sporten kunnen wellicht niet voldoen aan die criteria: honkbal, softbal en moderne vijfkamp. Een sport die niet in staat is zijn beste spelers te `leveren', heeft een probleem. Honkbal dus, en in mindere mate ook tennis. Al is de kwaliteit van de tennissers die wel komen over het algemeen groot. Ik vind dat sportkoepel NOC*NSF zijn criteria moet aanpassen aan de internationale normen. NOC*NSF moet minder streng zijn, en zou eens moeten nadenken om dat beter af te stemmen op de richtlijnen van de internationale bonden. Die zijn ook niet gek.''

Als sporten wegvallen, welke komen daar voor terug?

,,Zodra een teamsport wegvalt, komt een andere teamsport daar voor in de plaats. Ik vind rugby wel wat, met in het geval van de Sevens-variant het voordeel dat ook kleine landen als Tonga en Samoa meedoen. Maar golf? Nee, geen interessante olympische sport. Golf en de Olympische Spelen, dat zijn twee grootheden. Over vier jaar maakt het bmx-fietscrossen zijn debuut, maar dat is binnen de bestaande discipline wielrennen, en dus formeel geen nieuwe sport.''

Smetvrij is het IOC nog altijd niet, gelet op de recente affaires met leden Hassan, Kim en Slavkov.

,,Het IOC is een afspiegeling van de maatschappij; ook daar gebeurt het een en ander. Het zal wel nooit helemaal overgaan. Het goede is dat IOC er bovenop zit. Van mensen die met sport bezig zijn, wordt al snel een betere mentaliteit en een hogere levensopvatting verwacht. De structuur van weleer gaf meer aanleiding tot corruptie. Dat is nu minder; we zijn transparanter. Maar ik hoor heel vaak: ach, dat IOC is een corrupt zootje. Dat is niet waar. Mensen die boven het maaiveld uitsteken, worden al gauw neergemaaid. Het is moeilijker een slecht beeld kwijt te raken dan een goed beeld te krijgen. Ook al doe je er alles aan; en ik weet zeker dan het IOC dat doet. Het kost tijd.''