`Miloševic voor historische waarheid'

De aanklagers riepen de afgelopen twee jaar zo'n driehonderd getuigen op. Nu is de beklaagde, Miloševic, aan de beurt om ,,de historische waarheid'' te verdedigen, zeggen zijn aanhangers.

Twee of drie keer per week komen er Serviërs bij het kantoor `Slobodan Miloševic vrij' in Belgrado. Ze hebben, zegt de vroegere buitenland-adviseur van Miloševic, Vladimir Krsljanin, soms een spaarpot bij zich, een enveloppe, of een trommeltje. ,,Ze geven hun geld voor de verdediging van hun president, hun leider. Zij geloven in zijn onschuld. Nu moeten we de rechters van het VN-hof nog overtuigen.''

Vladimir Krsljanin is hoofd van het kantoor `Slobodan Miloševic Vrij' en heeft een prominente rol in het `Internationaal Comité voor de verdediging van Slobodan Miloševic'. Krsljanin zegt, door de telefoon vanuit Belgrado, dat hij bijna dagelijks praat met zijn vroegere baas of met één van de drie juridische adviseurs die het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag aan Miloševic heeft toegewezen.

Volgens Krsljanin werkt Miloševic hard aan zijn verdediging. ,,Hij is strijdvaardig.'' In het VN-cellenblok in de gevangenis van Scheveningen heeft Miloševic een `kantoor' van ongeveer twaalf vierkante meter. Hij is de enige gevangene met drie kamers: hij heeft zijn eigen cel, een cel waarin hij processtukken bewaart, en nu ook dat kantoortje. Er staat een bureau in, stoelen, een telefoon en een laptop. Op die computer kan hij niet internetten en e-mailen. Met de directie van de gevangenis is afgesproken dat zijn drie juridische adviseurs – Zdenko Tomanovic, Dragan Krgovic, Dragoslav Ognjanovic – relatief makkelijk toegang hebben.

Vandaag is Miloševic voor het Joegoslavië-tribunaal begonnen aan zijn verdediging. De Servische oud-leider wordt door de aanklagers beschuldigd van oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid, en volkerenmoord tijdens de oorlogen in Kroatië, Bosnië en Kosovo. Volgens oud-adviseur Krsljanin begint Miloševic vandaag niet aan zijn verdediging, maar aan zijn `strijd voor de historische waarheid'. Een team van ,,honderden deskundigen'' heeft Miloševic daarbij sinds het begin van het proces in 2002 geholpen, zegt Krsljanin. ,,De Servische Academie voor Wetenschappen, militairen, politici, ambtenaren en burgers reiken argumenten aan om de leugens van Carla Del Ponte te ontkrachten.'' De hoofdaanklager van het VN-hof loopt volgens Krsljanin aan de ,,teugel van Amerika en de NAVO''.

Miloševic zal, volgens zijn adviseur, volhouden dat hij in de rechtszaal zelf het woord wil voeren. Hij weigert een advocaat te benoemen omdat hij de legitimiteit van het hof niet erkent. De druk op de rechters om hem een advocaat toe te wijzen neemt toe, omdat de 63-jarige Miloševic een slechte gezondheid heeft.

Zijn drie juridische adviseurs hebben het hof al laten weten dat zij niet willen worden toegewezen. En ook de amici curiae, Steven Kay en Gillian Higgins, willen deze taak niet op zich nemen. Volgens de amici, die moeten toezien op een eerlijke procesgang, heeft het tribunaal niet de bevoegdheid een advocaat toe te wijzen als een verdachte dat niet wil.

Krsljanin zegt dat hij de meeste opdrachten rechtstreeks van Miloˇ­sevic krijgt en van zijn drie adviseurs. Het gaat dan om het verzamelen van informatie en het uitzoeken van juridische kwesties. Krsljanin: ,,Aan zijn vragen kun je merken dat hij een juridische opleiding heeft gehad.''

Naast adviseur is Krsljanin fondswerver. Omdat Miloševic het hof niet erkent, krijgt hij geen financiële ondersteuning en moet hij zijn verdediging betalen uit donaties. Krsljanin: ,,Het spaargeld van zijn getrouwen kan Miloševic goed gebruiken.''

Soms krijgt Krsljanin een opdracht van Miloševic' vrouw Mirjana Markovic. Zij is altijd zijn belangrijkste adviseur geweest, zegt Krslajnin. Op dit moment verblijft ze in Rusland, waarschijnlijk bij haar zoon Marko. Er is tegen haar een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd en daardoor is ze niet in staat om te reizen. De Servische politie wil haar en haar zoon Marko horen in verband met de moord op de Servische premier Zoran Djindjic in maart 2003. Zoran Vokojevic, getuige in het proces tegen de moordenaars van Djindjic, zei vorig jaar dat Marko Miloševic een prijs van drie miljoen dollar op het hoofd van Djindjic had gezet. Het plan van Marko dateert van kort na de val van zijn vader in oktober 2000. Na die val vluchtte Marko naar Rusland.

De politie verdenkt Mira Markovic en haar echtgenoot ook van de betrokkenheid bij de moord op Ivan Stambolic in de zomer van 2000. Stambolic, de vroegere mentor van Miloševic, ex-partijleider en ex-president van Servië, overwoog toen om zich tegen Miloševic kandidaat te stellen bij de presidentsverkiezingen. Hij werd ontvoerd tijdens het joggen. Zijn lijk werd pas vorig jaar gevonden.

Miloševic en zijn vrouw hebben dagelijks telefonisch contact, zegt Krsljanin. ,,Maar dat Mira hem niet meer kan bezoeken, maakt hem kapot. Het past in het beleid om Miloˇ­sevic geestelijk kapot te maken. Met een eerlijke rechtsgang heeft dit niks meer te maken.''