Frans protest tegen `barbaarse ontvoering'

In Frankrijk is met ontzetting gereageerd op de ontvoering van twee Franse journalisten in Irak, niet in de laatste plaats omdat het land aanvoerder was van het verzet tegen de oorlog en geen militairen heeft in het land.

,,Laat de gijzelaars vrij! Stop de chantage!'' Met gebalde vuisten staan vijf, zes gehoofddoekte vrouwen voor zich uit te schreeuwen op het Plein van de Rechten van de Mens, bij het Parijse Trocadero. Cameraploegen snellen toe, de vrouwen verhogen het volume van hun stemmen. Ze zijn helemaal uit de Noord-Franse stad Lille gekomen. ,,Met de hogesnelheidstrein!'', schreeuwt Samia Driss boven het gescandeer van de anderen uit. ,,Mijn man komt straks ook!''

Een flinke duizend demonstranten gaven gisteren aan het einde van de middag gehoor aan de overhaaste oproepen van enkele moslimorganisaties, van de voorzitters van de Assemblée Nationale en van de Senaat en van Reporters Zonder Grenzen om het algemene protest tegen de ontvoering van twee Franse journalisten in Irak kracht bij te zetten.

Er is in Frankrijk met ontzetting gereageerd op hun ontvoering, niet in de laatste plaats omdat het land aanvoerder was van het verzet tegen de oorlog in Irak en er geen troepen heeft.

De journalisten – correspondenten van het dagblad Le Figaro en van Radio France Internationale – verdwenen spoorloos op 20 augustus. Ze bleken afgelopen zaterdag ontvoerd te zijn door het `Islamitische Leger', dat via de Arabische zender Al-Jazira eiste dat Frankrijk in ruil voor hun vrijlating het dit voorjaar ingestelde wettelijke verbod op het dragen van `opzichtige religieuze tekens' in het openbaar onderwijs zou terugtrekken. Het aan de eis verbonden ultimatum liep gisteravond om negen uur af. Al-Jazira meldde gisteravond dat de ontvoerders het ultimatum met vierentwintig uur hadden verlengd.

Temidden van een vijftiental landelijke politici en leden van het collectief `Ni Putes Ni Soumises' (Geen hoeren en ook geen onderworpenen) dat zich inzet voor de emancipatie van moslimvrouwen en tegen de hoofddoek is, vielen de demonstrerende moslims in de betoging van gisteren het meeste op. Hun boodschap is ingewikkeld: ze zijn tegen de ontvoering, maar ze zijn ook tegen de wet die vooral bedoeld is om de hoofddoek van de scholen te weren.

Een woordvoerster van het collectief `Een school voor allen', dat zich eveneens verzet tegen de wet, onderkent het probleem, maar ziet ,,in de barbaarse ontvoering'' geen reden om het verzet op te geven. ,,Het is ons democratische recht te protesteren tegen de wet en dat zullen we blijven doen. Juist de meisjes die door hun vader of broers gedwongen worden de hoofddoek te dragen, dreigen van onderwijs verstoken te worden. Onderwijs dat hun redding kan zijn.'' Het collectief vergaderde gisteravond over acties op aanstaande donderdag, als het schooljaar weer begint en de wet voor het eerst in werking treedt.

Demonstrante Samia Driss verwoordt het anders. ,,Onze vrijheid van godsdienst wordt niet gerespecteerd door de Franse staat. Maar dat is een probleem van ons Fransen onder elkaar, daar heeft dat zogenaamde `Islamitische Leger' in Irak niets mee te maken.'' Haar vriendin Hella vult aan: ,,Het is nog helemaal niet duidelijk wat die wet nu precies verbiedt. Kleine tekens zijn toegestaan, dus gaan mijn dochters deze week gewoon gehoofddoekt naar school. Ik denk dat zich geen problemen zullen voordoen. De leraren hebben nooit iets over hen te klagen gehad.''

Sadek Ali staat met een groepje mannen te scanderen onder een spandoek van de APBIF, de Vereniging van Islamitische Goede Werken in Frankrijk, die zich in haar beginselen tegen terrorisme keert. Hij veroordeelt met klem de ontvoering ,,van zowel onze landgenoten als van onze godsdienst'' door het Islamitische Leger, maar hij wil zich niet uitspreken over zijn standpunt over de omstreden Franse wet. ,,Die discussie hoort hier niet thuis. Het gaat nu om mensenlevens die gered moeten worden.''

Aboueladl Essam, een sinds zeventien jaar in Frankrijk wonende Egyptenaar, denkt daar anders over. Hij staat met zijn gehoofddoekte vrouw en vier kleine kinderen terzijde. Zijn dochtertje, vier jaar oud, houdt een bord omhoog. Er staat op te lezen: `In naam van God, van alle gesluierde meisjes en van alle moslims in Frankrijk eisen wij de vrijlating van onze onschuldige landgenoten'.

Essam ,,veracht'' de ontvoerders van de journalisten, maar hij zegt ook uit Frankrijk te vertrekken als de wet op de hoofddoek daadwerkelijk wordt toegepast. Daarover deed de regering deze week nog speciaal een communiqué uitgaan: de wet zal onverkort worden toegepast.

,,Ik moet het nog zien'', zegt Essam. ,,Maar hoe het ook uitpakt, ik stel de wetten van mijn geloof boven die van de Republiek. Ik kan niet anders, hoe moeilijk het ook is. Ik vind troost in de gedachte dat ook de profeet weerstand heeft ontmoet en zijn overtuiging toch niet heeft verloochend.''

Zijn vrouw zegt: ,,Sinds het debat over de hoofddoek is losgebarsten, word ik vrijwel dagelijks beschimpt. Ze toeteren en maken obscene gebaren of ze zeggen dat ik moet oprotten naar mijn eigen land. Het doet pijn, maar ik blijf mijn hoofddoek dragen. Dat is Gods wens.'' Naar haar dochtertje wijzend zegt ze: ,,Ze is nu nog pas tien, maar zodra ze een vrouw wordt, zal ook zij haar hoofd bedekken. Ook op school.''