Een strenge charmeur

Sonja, de meester en de leerling: VARA, morgen, Ned.3, 21.03-22.00u.

Na meesters als violist Maxim Vengerov, kok Robert Kranenborg, paardrijdster Anky van Grunsven en presentator Robert ten Brink is woensdag Menachem Pressler te gast in Sonja's masterclass. Pianist Pressler is de meesterkamermuziekspeler. Bijna vijftig jaar geleden was hij de oprichter van het wereldberoemde Beaux Arts Trio, waarin hij, inmiddels met andere musici, nog steeds speelt.

Menachem Pressler was in januari in Amsterdam voor de viering van zijn tachtigste verjaardag in de Kleine Zaal van het Concertgebouw. De al decennia zeer geliefde Pressler werd door het publiek binnengehaald met een staande ovatie en een massaal gezongen Lang zal hij leven.

Pressler zei toen sprakeloos te zijn, maar sprak mooie woorden over het privilege om op zijn tachtigste nog met muziek het innerlijk leven van hemzelf en het publiek te kunnen verheffen. Ook bij Sonja zegt hij dat met dezelfde en met andere woorden. Hij spreekt over ,,het oefenen van de ziel, een pijnlijke bezigheid''. En – al vindt hij het verschrikkelijk om te zeggen: muziek betekent soms meer voor hem dan vrouw en kinderen.

Pressler gaat het om de menselijke kant van de muziek. In zijn masterclass bij Sonja met het trio Troise M en het pianoduo Lestari Scholtes en Gwymlin Jansens legt hij steeds de nadruk op het muzikale discours, de noodzaak voor de musici om naar elkaar te luisteren en een muzikaal gesprek te hebben. Pressler is vriendelijk en positief over het Nederlandse talent, dat meedeed aan het Prinses Christina Concours. Maar Pressler is onverbiddelijk wanneer de een de ander overstemt of als er voor de hand liggende dingen klinken. ,,Kunst mag nooit voor de hand liggen.'' Wel speelt hij nog even Mozart op de rock & rollmanier.

Wat vindt u ervan dat de hoofdprijs van het Prinses Christina Concours een concert in Carnegie Hall in New York is, vraagt Sonja. Pressler vindt het een zeer slecht idee om aankomende musici, zoals hij ze hier heeft gehoord, daar te laten optreden. ,,Wie speelt in Carnegie Hall wordt door critici vergeleken met de besten van de wereld.'' Andermaal blijkt Pressler een charmeur met een messcherp oordeel.