`We zijn fans van allerlei muziekstijlen'

De New-Yorkse groep Sonic Youth opereert al meer dan twintig jaar op het snijvlak van rock 'n' roll, avant-garde en andere extreme invalshoeken.

Na sinds 1985 ,,de nieuwe jongen'' in Sonic Youth te zijn geweest, werd Steve Shelley enkele jaren geleden in die functie afgelost door gitarist en bassist Jim O'Rourke, die de band al eerder productioneel terzijde stond. Sonic Nurse, het laatste album van de band, ziet Shelley dan ook als ,,een studie in de vernieuwing van de onderlinge relaties en samenwerkingsverbanden. Het was het tweede album dat we maakten met Jim als fulltime, dus meeschrijvend en meespelend bandlid.''

Sonic Nurse verscheen op het label Geffen, onderdeel van het grote Universal Music, waaraan Sonic Youth al vanaf 1990 is verbonden. ,,Tot onze eigen verbazing'', zegt Shelley. ,,Het is goed om op een groot label te zitten, want daardoor zijn je platen tenminste overal te krijgen. Maar het is ook verwarrend in deze zware tijden voor grote platenmaatschappijen.'' Mocht het ooit misgaan, dan heeft de band ruimschoots ervaring met het in eigen hand nemen van de zaken. Shelley runt al jaren het SYR-label, waarop de vinyl-versies van de reguliere Sonic Youth-albums verschijnen, maar ook platen met experimenteler materiaal.

Het meest spectaculaire evenement in die reeks was de dubbelaar Goodbye 20th Century met de bijbehorende tournee, die de band drie jaar geleden in uitgebreide bezetting naar het Holland Festival in de Amsterdamse Stadsschouwburg bracht. Sonic Youth speelde stukken van moderne componisten als John Cage, Christian Wolff, Cornelius Cardew, James Tenney en Yoko Ono. ,,Dat was het keerpunt in onze relatie met Jim, die toen nog geen vast bandlid was'', zegt Shelley, ,,hij is goed thuis in die wereld. Voor ons ging er een wereld open. We ontdekten dat veel van die stukken geschreven waren in de geest van de punk: open ended, met een open geest en ruimhartige ideeën over wat muziek kan zijn.''

Die ervaring heeft de latere muziek van Sonic Youth stevig ingekleurd, zegt Shelley. Dat geldt ook voor de nevenactiviteiten van de verschillende bandleden. Zanger-gitarist Thurston Moore is betrokken bij allerlei hardcore-improvisatoren, gitarist Lee Ranaldo drijft de groep Texture Of Light waarmee hij experimentele filmvertoningen begeleidt, Jim O'Rourke is, naast talloze andere projecten, betrokken bij de moderne countryrockgroep Wilco, zangeres en bassiste Kim Gordon heeft een groep met drumcomputer-bespeelster Ikue Mori en DJ Olive, Shelley zelf speelt ,,erg rustige muziek'' met mensen als Cat Power.

,,Alles wat we buiten het groepsverband doen, beïnvloedt het bandgeluid. Thurstons betrokkenheid bij improvisatie is een enorme invloed, dat zul je zeker tussen de nummers door wel merken bij de huidige tournee. Muziek is fantastisch om te doen, we proberen dat zo breed mogelijk op te pakkken. We zijn fans, niet alleen van experimentele muziek maar van allerlei stijlen. We hopen dat onze fans via ons werk bij andere soorten muziek terecht komen.''

Dat Sonic Youth niet alleen gefascineerd is door moeilijke impro en avant-garde, blijkt wel uit hun vroegere fascinatie met fenomenen als Karen Carpenter en Madonna – men maakte zelfs een album als Ciccone Youth, naar Madonna's achternaam. Op Sonic Nurse staat een nummer over superster Mariah Carey. ,,Dat nummer gaat ook over de huidige staat van de muziekindustrie Carey verkocht miljoenen platen en werd evengoed gedumpt door haar platenmaatschappij. Zangeressen als zij moeten evenveel, zo niet meer aandacht besteden aan hun uiterlijk als aan hun stem. In die wereld komt muziek niet noodzakelijk meer op de eerste plaats.''

Sonic Youth weigert dat spel mee te spelen. Op de pasverschenen dvd Corporate Ghost - The Videos 1990-2002 is te zien hoe men het fenomeen videoclip opvat: als een speeltuin van ideeën, niet als een gelikt reclamefilmpje. Ook al werkte men in een vroeg stadium al met de later beroemd geworden clip- en speelfilmregisseur Spike Jonze.

,,Toen het echt noodzakelijk werd om clips te maken, besloten we om dat juist niet meer te doen, althans, niet op de manier zoals die door MTV gedicteerd wordt. In plaats daarvan gooien we er duizend, tweeduizend dollar tegenaan om een vriend met een digitale camera te laten dollen, waarmee we de conventies van het genre in eigen hand nemen. Als echte punkrockers. Liever dat, dan een clip maken die evenveel kost als een hele cd, en slechts een of twee keer per jaar wordt gedraaid door MTV.''

Sonic Youth: Sonic Nurse (Geffen, distr. Universal)

Sonic Youth speelt vanavond in Paradiso Amsterdam.