Poetins man in Tsjetsjenië

Van alle vragen waar Tsjetsjenië's nieuwe president Aloe Alchanov mee worstelt, is de belangrijkste waarschijnlijk: hoe blijf ik in leven. Op een na kwamen zijn voorgangers op een gewelddadige manier aan hun eind. De enige die nog leeft, Aslan Maschadov, zal alles in het werk stellen om zo snel mogelijk een einde te maken aan het leven van de nieuwe president van de Russische deelrepubliek.

Want de 47-jarige Alchanov is onvoorwaardelijk trouw gebleven aan Moskou en dat zint de separatistische opstandelingen van Maschadov allerminst. Anders dan zijn voorganger Achmad Kadyrov heeft de voormalige politiechef nooit tegen de Russen gevochten, maar altijd mèt hen. Hij is er trots op tijdens de eerste Tsjetsjeense oorlog zijn eenheid uit de omsingeling van het station in de hoofdstad Grozny te hebben geleid. De `arm van de jihad', zoals Maschadov het uitdrukt, heeft hem al eens getroffen. Alchanov raakte in mei licht gewond bij de aanslag die Kadyrov het leven kostte.

Tijdens de jaren van feitelijke onafhankelijkheid (1996-1999) werkte hij buiten Tsjetsjenië om terug te keren nadat de huidige president Poetin, die toen premier was, met een enorme invasie een eind maakte aan het bewind van Maschadov. Alchanov werd aanvankelijk chef van de verkeerspolitie. Onder Kadyrov bracht hij het tot minister van Binnenlandse Zaken; een functie die hij opgaf toen hij zich in juni kandidaat stelde voor het presidentschap.

Voor zijn kandidatuur was allereerst de zegen van de Kadyrov-clan vereist. Die ontving Alchanov tijdens een herdenkingsbijeenkomst voor de vermoorde Achmad op 10 juni. Hoewel hij zelf niet aanwezig was, spraken na die gebeurtenis plotseling alle Tsjetsjenen die iets in de melk te brokkelen hadden warme woorden over de vrijwel onbekende minister. Aan het tweede vereiste, steun van Poetin, werd vrijwel gelijktijdig gedaan. Alchanov mocht in een geregisseerde bijeenkomst op audientie bij de president in het Kremlin.

,,De mensen willen voortzetting van de koers van de federale regering en de koers van Achmad Kadyrov, ze willen voortgaande stabilisering van hun leven,'' vertelde Alchanov de president. Ook later benadrukte hij de Kadyrov-lijn te willen voortzetten. Dat zal hem zo nu en dan in aanvaring brengen met Moskou, want niet over alles waren het Kremlin en de vorige president het eens.

Steun van de Kadyrovs blijft voorlopig van het grootste belang. Achmad Kadyrov heeft over heel Tsjetsjenië een web van vertrouwelingen geweven. Om iets te kunnen bereiken is Alchanov afhankelijk van hun loyaliteit. Dat geldt vooral voor Achmads zoon Ramzan, die het bevel voert over een militie van enkele duizenden manschappen. Zonder diens steun zal de nieuwe president snel uitgeregeerd zijn. Voorlopig kunnen de Kadyrovs gerust zijn. Al in juni zei Alchanov: ,,Lid te zijn van Kadyrovs team, het werk voort te zetten dat hij is begonnen is niet alleen mijn verantwoordelijkheid, het is mijn plicht.''