Plannen Rutte stuiten op kritiek Kamer

De Tweede Kamer is kritisch over het voornemen van staatssecretaris Rutte (VVD, Onderwijs) om het collegegeld van studenten die langer dan vijf jaar over hun studie doen fors te verhogen, tot maximaal 6.500 euro per jaar.

Een ruime Kamermeerderheid vindt dit bedrag veel te hoog en vreest dat zo'n verhoging ertoe leidt dat meer studenten voortijdig afhaken. Ook de coalitiepartijen hebben nog veel vragen over het plan. ,,Het risico is groot dat zo'n maatregel alleen maar averechts werkt'', aldus Kamerlid Lambrechts van coalitiepartij D66.

Vrijdag besprak de ministerraad het plan van Rutte om het `eeuwig studeren' lastiger te maken. Volgens de staatssecretaris is het niet logisch dat de overheid de studiekosten van studenten betaalt die niet of nauwelijks opschieten met hun studie. Daarom zou het collegegeld van studenten die langer dan vijf jaar studeren, tot een bedrag van 6.500 euro kunen stijgen. Dit bedrag is de gemiddelde kostprijs per jaar van een studie. Het collegegeld is nu nog in de wet vastgelegd op 1.476 euro per jaar.

Volgens de meeste fracties in Tweede Kamer moet zo'n verhoging er niet toe leiden dat studeren minder aantrekkelijk wordt. ,,Het hoger-onderwijsbeleid van het kabinet dreigt een opeenstapeling van bezuinigingen te worden'', aldus Kamelrid J. Tichelaar (PvdA). ,,Op deze manier missen we internationaal de boot.'' Ook coalitiepartijen VVD en CDA willen meer duidelijkheid van Rutte. ,,Veel studies duren langer dan vier jaar'', zegt Kamerlid Joldersma (CDA). ,,Studenten mogen niet buiten hun schuld voor hoge kosten opdraaien.''

Eerder lekte al uit dat Rutte een einde wil maken aan de bekostiging voor studenten die niet uit de Europese Unie komen. Bovendien is hij van plan de bekostiging van studenten die ouder zijn dan dertig stop te zetten.

Als tegemoetkoming voor zijn nieuwste voorstel wil Rutte lenen aantrekkelijker maken. Veel studenten lopen volgens hem studievertraging op, omdat zij tijdens hun studie een baantje hebben. Daarom wil de staatssecretaris de mogelijkheden verruimen om het bedrag voor het collegegeld te lenen en pas later terug te betalen. Bovendien wil Rutte deze regeling inkomensafhankelijker maken. Wie nog geen werk heeft, hoeft niet meteen de lening terug te betalen.

Toenmalig minister Ritzen (PvdA) voerde in 1996 al de prestatiebeurs in om lang studeren tegen te gaan. Sindsdien is de studiefinanciering in eerste instantie een lening. Het bedrag wordt pas een gift als een student in het eerste jaar minimaal 21 studiepunten haalt en binnen tien jaar afstudeert.

Het is volgens bronnen rondom het kabinet de bedoeling dat de nieuwe plannen van Rutte hier bovenop komen. Overigens denkt Rutte dat de maatregel tegen langzame studenten geen geld zal opleveren, maar ongeveer budgettair neutraal zal zijn. In oktober zal de staatssecretaris met een definitief voorstel komen.