`Kunst levert 6.000 banen en 59 mln in'

De kunstwereld krijgt in 2005 minstens 59 miljoen euro minder. Zo'n 6.000 banen verdwijnen. Dat heeft onderzoeksbureau Berenschot berekend.

Het rapport Bezuinigen op Cultuur is gemaakt in opdracht van Kunsten '92, de Amsterdamse Kunstencoalitie en Kunst van Vooruitzien. Staatssecretaris Van der Laan (Cultuur) nam het gisteren in ontvangst tijdens het Uitmarkt Cultuurdebat in Paradiso.

In het rapport wordt niet alleen gekeken naar de 19 miljoen euro die jaarlijks op cultuur moet worden bezuinigd, maar naar het totaal van bezuinigingen en veranderingen die de sector raken. Behalve het rijk bezuinigen ook provincies en gemeenten op cultuur. Dan zijn er de aanscherping van de WIK (Wet inkomensvoorziening kunstenaars), de WAZ (WAO voor zelfstandigen) en de WW; het verdwijnen van de ID-banen, waarvan vooral kleine instellingen gebruikmaakten, de bezuinigingen op omroeporkesten en beeldende kunst-regelingen en het afschaffen van de filmstimuleringsmaatregel.

Het werkelijke bezuinigingsbedrag komt zo volgens Berenschot op 83 miljoen euro. Daar staat tegenover dat 24 miljoen euro wordt geïnvesteerd in bibliotheken, schoolprojecten en digitalisering van het cultureel erfgoed.

In Paradiso werd gisteren over de gevolgen van de bezuinigingen gediscussiëerd door de financiële woordvoerders van vier politieke partijen, publicist Bas Heijne en hoogleraar economie Arnold Heertje. Heertje noemde het Nederlandse subsidiesysteem ,,verlammend'' voor de kunsten en pleitte voor meer private sponsoring naar Amerikaans model. Stef Blok van de VVD oogstte boegeroep toen hij zei ,,principiële bezwaren'' te hebben tegen de subsidiëring van ,,bijvoorbeeld'' de podiumkunsten. ,,Daar maakt de burger zijn eigen keuzes.'' Als een gezelschap zonder subsidie ter ziele zou gaan, ,,dan wilden de mensen er kennelijk niet heen''. Heijne hekelde Bloks ,,gemakkelijke populisme'' en wees op de noodzaak voor de kunstsector om zijn eigen urgentie opnieuw te verwoorden.

Ferd Crone (PVDA) en Kees Vendrik (GroenLinks) kondigden aan over enkele weken een voorstel in te dienen voor een belastingverhoging voor de hogere inkomens, waarvan de opbrengsten naar de kunsten zouden vloeien. Boris Dittrich van D66 beloofde ernaar ,,te zullen kijken'', maar deed geen enkele belofte.

Zowel Blok als Heertje drong herhaaldelijk aan op een ,,principiële politieke discussie'' over cultuur, maar hiertegen trok Van der Laan fel van leer: ,,De mensen die dat willen, willen altijd bezuinigen.'' Ze kreeg applaus voor het enige voor kunstenaars gunstige wapenfeit van de middag: het is haar gelukt om hen buiten de nieuwe WW-regeling te houden. Kunstenaars moeten voortaan 26 van de 39 weken hebben gewerkt om een WW-uitkering te krijgen. Voorheen was dat 16 weken. Een achteruitgang dus, maar het kabinet wilde kunstenaars gelijkstellen aan alle overige werknemers, die voortaan 39 van de 52 weken moeten hebben gewerkt. Van der Laan heeft met succes bepleit dat dit voor kunstenaars een onmogelijke eis is, omdat het gros van hun werkzaamheden uit kortlopende projecten bestaat.