`Grote projecten infrastructuur altijd te duur'

De uitvoering van grote infrastructurele projecten leidt overal ter wereld tot te rooskleurige inschattingen van de opbrengsten en tot overschrijding van de geplande kosten. Zowel projectontwikkelaars als ambtenaren brengen bewust verkeerde informatie naar buiten om politieke goedkeuring te krijgen voor dergelijke grote projecten.

Dat zei een Deense getuige-deskundige vanmorgen bij de eerste verhoren van de Tijdelijke Commissie Infrastructuurprojecten van de Tweede Kamer. De Commissie, onder leiding van Kamerlid A. Duivesteijn (PvdA), probeert de komende drie weken antwoord te krijgen op de vraag waarom bij grote infrastructurele projecten als de Betuwelijn en HSL-Zuid de kosten veelal hoger uitvallen dan oorspronkelijk geraamd. Doel is om bij toekomstige projecten de Kamer betere beslissingen te laten nemen.

De Deense hoogleraar Bent Flyvbjerg kwam vanmorgen als eerste deskundige aan het woord. Volgens hem wordt het overgrote deel van de kostenoverschrijdingen bij grote infrastructurele projecten veroorzaakt ,,door het gedrag van de beslissers, de parlementariërs''. Daarnaast vertonen deelnemers aan dergelijke projecten ,,winstzoekend gedrag'', waardoor zij op het moment dat er over moet worden beslist de kosten van hun projecten bewust lager voorspiegelen dan ze zijn en de effecten ervan te rooskleurig.

Oud-Kamerlid Engwirda (D66, thans lid van de Europese Rekenkamer) maakte, onder verwijzing naar een rapport van de Algemene Rekenkamer, duidelijk dat het grootste deel van de overschrijding bij de Betuwelijn veroorzaakt wordt door politieke besluitvorming. Ook prijsstijgingen verklaren een belangrijk deel van de overschrijdingen. Een klein deel van de uit de hand lopende kosten wordt veroorzaakt door ,,te optimistische ramingen of misinformatie''. ,,Dat is te veroordelen'', aldus Engwirda.

Engwirda was in de jaren tachtig auteur van het rapport Controle grote projecten. Hij suggereerde om de departementale accountantsdiensten ,,onder curatele te stellen van de Rekenkamer'', omdat gebleken is dat ook ambtelijke diensten bewust misleidende informatie verstrekken over grote projecten om ze ,,erdoor te krijgen''.

VERHOREN: pagina 3