Grieken blikken met trots terug

Met trots kijken de Grieken terug op de goed georganiseerde Spelen in hun land. Niet iedereen gelooft dat het evenement heeft gezorgd voor verandering. ,,Athene is nu schoon, maar voor hoe lang?''

Christos Mouraditis is een tevreden man. En hij is trots. Hij, zijn vrouw en zijn zoon maakten tijdens de Olympische Spelen deel uit van het leger vrijwilligers dat overal zichtbaar was. Christos, van huis uit ingenieur bij een scheepvaartmaatschappij, werkte als logistiek manager in het olympisch dorp, zijn vrouw reed vip's rond en zijn zoon hees de vlaggen tijdens de medailleceremonies. Op de vraag waarom ze zich destijds als vrijwilliger hebben gemeld zegt hij, tijdens een ontmoeting in de metro: ,,Om ons land te steunen.''

Het is zondagmiddag, zijn werk zit er op. ,,Ik heb het niet echt druk gehad, alles was goed voorbereid, het liep van een leien dakje. Niemand geloofde dat wij, een klein land, zo iets groots konden organiseren. We hadden ook geen ervaring. Maar de bezoekers hebben de afgelopen weken een ander, moderner Athene gezien.''

Uren eerder. De 1ste evangelisch protestantse kerk in hartje Athene zit mudvol. Uit volle borst zingen de kerkgangers psalmen en gezangen, het orgel komt er nauwelijks bovenuit. In het voorportaal staat Dimitia, van huis uit Griekse, maar sinds een aantal jaren woonachtig in Duitsland. ,,Ik heb genoten van de Spelen. En ik ben er trots op Griekse te zijn. De Duitse pers was zo negatief over Griekenland, dat we het niet zouden redden, dat de organisatie zou mislukken. En wat hebben we laten zien? Het tegendeel.'' Ze heeft bijna alle atletiekwedstrijden gezien en was teleurgesteld door de eerste dopingaffaires waar twee van haar landgenoten bij betrokken waren. Dan verdwijnt ze ergens in de gang van het kerkgebouwtje: de baby moet worden verschoond.

Op de tafel in het voorportaal ligt een grote stapel tijdschriften. Een speciale editie van het blad The Star of the East, helemaal gewijd aan `Bijbel en sporten'. Want, zo schrijft voorganger M. Meletiadis van de Grieks Evangelische kerk in Volos: ,,Dit atletische festival mag de kerk van Jezus Christus niet onberoerd laten.'' Waarna een opsomming volgt van de brieven van de apostel Paulus waarin woorden staan die, schrijft Meletiadis, refereren aan de Spelen: race, prijs, de strijd aangaan met, hard werken, kroon en diskwalificatie.

Na afloop van de dienst zegt zijn collega Giotis Kantartzis: ,,De spelen waren een feest. Wij Grieken hebben ook altijd geloofd dat het een feest zou worden. Afgezien van de dopingaffaires heb ik alleen maar goede herinneringen. Een rijstrook die alleen maar voor olympisch vervoer gebruikt mocht worden – iedereen hield zich eraan. Ongelooflijk! De Spelen hebben vergeten elementen weer naar boven gehaald.'' De Evangelisch protestantse kerk telt in Griekenland 30 à 40.000 gelovigen – niets vergeleken met de ruim 90 procent die het Grieks-orthodoxe geloof aanhangt. Kantartzis: ,,Om te laten zien dat wij er ook zijn, hebben veel van onze gemeenteleden als vrijwilliger gewerkt tijdens de Spelen. Nu moeten we terug naar de realiteit. Dat zal niet altijd even prettig zijn. Hoe houden wij, Atheners, vast wat we hebben laten zien?''

Vraag het niet aan Michaelis, accountant in Piraeus. Vraag hem ook niet of hij van het softbal heeft genoten: ,,Ik had geen idee wat het was, en ik weet het nu nog steeds niet.'' Maar vraag hem hoe hij terugkijkt op de afgelopen twee weken en hij straalt: ,,Zoveel mensen van over de hele wereld in Athene. Al die talen. Ik ben verdrietig dat het voorbij is.'' Hij heeft zich voorgenomen meer dan voorheen de sportprestaties van zijn landgenoten te volgen. Maar hij heeft zich ook voorgenomen geen illusies te koesteren over het effect van de Spelen op de gemiddelde Griek op de lange termijn: ,,Er zal niet veel veranderen. Athene is nu schoon, maar voor hoe lang?'' Ook heeft hij niet de illusie dat zijn landgenoten ophouden hun aloude instelling ten toon te spreiden: ,,Ik heb niet voor deze regering gestemd, dus ik volg de regels van deze regering ook niet op.''

Kort na deze woorden maken veel bezoekers zich op voor de thuisreis. Enorme koffers, rugzakken en andere bagage glijden op de roltrappen van het Syntagma-metrostation naar beneden. Even overstappen bij metrostation Ethniki Amyna is geen probleem. De vertrekhal van het vliegveld biedt eenzelfde blik als Athene de afgelopen weken: geen chaos, totaal ontspannen. Baliemedewerkers doen er alles aan om iedereen zo snel mogelijk door de incheckbalie te loodsen. Voor wie zich gistermiddag de moeizame terugreis vanuit Atlanta na de Spelen in 1996 herinnerde, toen door verscherpte veiligheidsmaatregelen enorme wachttijden bij het inchecken ontstonden, was het een verademing.

Terug in de metro zoekt een bejaarde man een plaats. Zijn zoon, Vasili, ziet er één. Vasili vond de Spelen weliswaar ,,een geweldige belevenis'' maar gelooft niet dat door de Spelen in Griekenland ook maar iets zal veranderen. ,,Wij zijn en blijven een volk dat van niemand iets aanneemt.''

Later, in de taverna, genietend van de kip met aardappelen in olijfolie, zegt de bediende: ,,Na de Spelen ga ik slapen, eindelijk slapen. Ik heb het wel druk gehad, maar ik had gehoopt dat het hier net zo druk zou zijn als in de Plaka, waar je over de hoofden van mensen moest lopen. Hier waren het vooral cameramensen en journalisten. Normale mensen heb ik nauwelijks gezien.''