Dit moet de week van Bush worden

Vandaag begint in New York de Republikeinse conventie, waar George W. Bush officieel wordt aangewezen als presidentskandidaat. Zijn tegenstanders hielden gisteren op Manhattan een massale demonstratie.

Het moet zijn week worden. De Republikeinen wijzen donderdag George W. Bush aan als hun presidentskandidaat. Maar nog ruim voordat hij in New York arriveerde, vulden gisteren vele duizenden Amerikanen 120.000 volgens de politie, 500.000 volgens de organisatie de straten van Manhattan om de president een enkele reis Texas te wensen. Vrienden en voorstanders begonnen hun Republikeinse conventie in kleine kring, met pogingen tot humor en gematigdheid.

De demonstranten trotseerden zondag de vochtige middaghitte om zo dicht mogelijk bij het conventiecentrum in Madison Square Garden te komen. Hun oordeel was niet mild. De sociale politiek, de belastingverlagingen, maar vooral de oorlog tegen Irak voedde de boosheid van de deelnemers. `Wat zou Jezus bombarderen?', vroeg een spandoek. Veel teksten klaagden over de inperking van burgerlijke vrijheden als onderdeel van een oorlog die in de ogen van de demonstranten onnodig was.

`Zij stierven voor onze SUV's' stond op een protestbord met verbrande militairen een verwijzing naar de benzine slurpende, sportief voelende stadstanks, de `sport utility vehicles' waar Amerikanen niet genoeg van kunnen krijgen. Honderden met Amerikaanse vlaggen bedekte kisten herinnerden aan de in Irak omgekomen militairen, wier terugkeer op Amerikaans grondgebied nooit mag worden gefilmd of gefotografeerd.

Verdedigers van de president gaven hun weerwoord met spreekkoortjes en borden als `Right is right, and left is wrong' (rechts heeft het bij het rechte eind, links bij het verkeerde). Bush-adviseurs onderstreepten dat de president de uitdaging van het wereldwijde terrorisme heeft beantwoord. ,,Zijn aanhangers ín het conventiegebouw weten dat. Wie het niet met hem eens is, loopt op straat.''

De woede in de dichte drommen demonstranten was voelbaar. En de aanwezigheid van vele bataljons politiemannen met zware wapens en ander materieel deed denken aan de veldslag tussen protestanten en politie bij de Democratische conventie in Chicago in 1968. Toen ging het om de Vietnam-oorlog, nu om die in Irak en het bijbehorende buitenlands beleid dat de marcherende Amerikanen doet huiveren.

Dit keer liepen de optochten niet uit de hand, met ruim 500 arrestaties tijdens het hele weekeinde. Dat was vooral goed nieuws voor de Democratische uitdager John Kerry. Nu overstemde de goed georganiseerde actie de intocht van 50.000 Republikeinen. Als de marsen uit de hand waren gelopen, hadden de Republikeinen kunnen zeggen: zie je wel, die linkse Kerry-mensen zijn nog gewelddadig ook. Die buitenkans ontging de Bush-campagne.

De Republikeinen zetten op allerlei plaatsen hun thema van de week in de grondverf: alles is er op gericht een brede, menselijke partij te presenteren. Zo verscheen de Republikeinse burgemeester van New York, Michael Bloomberg, op een cocktail van de `Log Cabin Republicans', de organisatie van homoseksuelen binnen de Republikeinse partij.

In een stijlvol café aan Bryant Park (naast de Public Library) had Bloomberg de lachers op zijn hand toen hij vertelde dat hij twee jaar geleden bij dezelfde gelegenheid `uit de kast was gekomen', als Republikein wel te verstaan. De aanwezigen hebben Bush nog niet als hun kandidaat omhelsd omdat de president een amendement op de Amerikaanse grondwet wil dat het homohuwelijk verbiedt.

Patrick Howell is een jonge advocaat uit Orange County in New Jersey. Hij noemt het amendement `discriminerend'. Verdediging van het idee kan een miljoen homo's en hun familieleden wegjagen van de Republikeinse partij.

[vervolg CONVENTIE: pagina 5]

CONVENTIE

Poging tot humor is een verademing

[vervolg van pagina 1]

Maar hij zegt ook dat de homo's binnen de partij meer kunnen bereiken dan erbuiten. Hij is niet voor uittreden, ook al roept `zijn' president op tot het weren van homo's op het stadhuis. Buiten staat Mary Honan met een groepje lesbische vriendinnen te demonstreren: ,,Bloomberg paradeert hier wel als sociaal liberaal, maar hij heeft allerlei wetten gevetood die discriminatie verbieden. De Log Cabin Republikeinen staan toch achter Bush. Wat heb je daar aan?''

Zo beleeft ieder zijn eigen conventie. Als vanavond de (in sociaal opzicht) gematigde New Yorkse oud-burgemeester Rudy Giuliani het woord neemt, gevolgd door de veteraan John McCain, dan mogen homo's en huisvrouwen denken dat de Republikeinen zo rabiaat nog niet zijn. Maar toen George Pataki, gouverneur van de staat New York, gisteren het woord kreeg bij de Republikeinse homoseksuelen, repte hij met geen woord over de strijd van de Log Cabin-partijgenoten. Hij stond er, prees zichzelf en liet niet merken dat hij wist waar hij was.

Dat was anders bij twee anti-Kerry theaterprodukties. Zondagmiddag vond een voor-voorstelling plaats van het persiflagestuk `JFK: He is no JFK'. 's Avonds maakten conservatieven, onder aanvoering van Grover Norquist (president van de Americans for Tax Reform) en oud-Congreslid Bob Barr zich vrolijk over de zelfde thema's: de Clintons, Al Gore, John Kerry en diens jeugdjaren in Europa. In beide gevallen was de wil om op het toneel ook eens op links in te hakken groter dan het talent waarmee dat gebeurde. De poging tot humor was niettemin een verademing.