Huur uw eigen demonstrant

Demonstreren is deze zomer populair in Duitsland. Elke maandagavond gaan tienduizenden de straat op om hun onvrede te uiten over de verlaging van werkloosheidsuitkeringen. Maar wat te doen als je op maandag verhinderd bent? Of als je gewoon te beroerd bent om in de avondzon leuzen te scanderen en je toch je mening kwijt wilt?

Huur een demonstrant! De moderne diensteneconomie in Berlijn heeft er een service bij. Tussen 10.00 en 18.00 uur houdt een professional tegen betaling een leuze in de lucht. Grote zwarte letters in watervaste verf, goed zichtbaar op een wit vel papier.

De politieke huurling paradeert op een strategische plek: vlak voor de Rijksdag, naast de kantoorgebouwen van de parlementariërs en niet ver van het balkon van Schröders kanselarij. Protestmarsen zijn in de onmiddellijke omgeving van de zetel van Bondsdag, de zogenoemde Bannmeile, niet toegestaan. Voor solo-optredens in de verboden zone maakte de Duitse wetgever evenwel een uitzondering.

De kans op elkaar beconcurrerende slogans is gezien de beperkte demonstratievrijheid op de Platz der Republik gering. Aandacht is daarentegen gegarandeerd. Op het plein zwerven altijd camerateams rond en honderden mensen staan er dagelijks tot anderhalf uur in de rij voor een bezichtiging van de glazen koepel op de Rijksdag, de populairste toeristische attractie in de Duitse hoofdstad.

Op een druilerige namiddag deze week had André Gäbler (28) dienst. `Spreken is zilver, opleiding is goud', verkondigde hij in opdracht van een zekere Nils. Gäbler – oranje brillenglazen, sikje, neuspiercing – is een van vier leuzendragers. Uren achtereen zeult hij met een oranje aluminiumframe van vijftien kilo over de kinderkopjes voor de Rijksdag. Als het windstil is houdt hij de slogan hoog boven zijn hoofd. Bij sterke windvlagen rust het frame op het plaveisel, als het regent doet het spandoek dienst als afdak. Gäbler en de zijnen willen het zeker tot januari volhouden.

Gäbler is in dienst bij een reclamebureau uit München dat wil aantonen dat jongeren wel degelijk interesse hebben in politiek. Iedereen kan leuzen in München aanmelden, via e-mail of per sms. Een eindredactie selecteert de vier beste slogans. Bijna alles kan; smaad en extremisme worden geweerd. Bezoekers van de website (www.mein-demonstrant.de) selecteren vervolgens via een stemming de leuze voor de volgende dag.

Terwijl Nils André laat pleiten voor beter onderwijs, gooit het voorstel van Marco om politici te betalen via een provisiestelsel hoge ogen voor de volgende dag. Gisteren liep Gäbler met: `Schooldiploma inruilen tegen kunstgebit' – een verwijzing naar de dalende vergoedingen voor de tandarts.

De leuzenverkoper vindt het niet vreemd om politieke eisen van anderen te vertolken. Tot nu toe kon Gäbler zich in de meeste slogans vinden. Worden slogans van derden geen holle frasen? En waaraan meet je het succes als je elke dag een ander doel dient? ,,We hebben succes als we debat losmaken, mensen aan het denken zetten. Het is de bedoeling dat politici uit het raam kijken om te zien wat het volk vandaag te melden heeft.'' Gäbler wil niet kwijt wat een lease-demonstrant verdient.

De reacties waren in de eerste week van de actie overwegend positief, zegt hij. Zelfs Schröder zou via via hebben laten weten dat hij de nieuwe multi-inzetbare betoger een sympathiek initiatief vindt. Dat zou iets te maken kunnen hebben met de slogan van zondag: `Gerhard Volhouden! Jij bent de eerste die voldoende lef heeft'.

Lof krijgt de kanselier niet vaak, dezer dagen. Dinsdag werd hij in Leipzig en Wittenberge door uitkeringsgerechtigden onthaald op fluitconcert en boegeroep. Hij werd ook bekogeld. Eén steen en twee eieren – sommige ooggetuigen spraken over slechts één ei – misten doel. ,,Ik heb vandaag ervaren wat de vernieling van politieke cultuur betekent'', zei hij zichtbaar opgewonden over het ei-incident.

Thuis, in het wilde Berlijn, wordt de kanselier beter behandeld. De slogan `Schröder kwam, zag en ging ten onder', werd gisteren weggestemd.