`Het krakersleven is niet zo goedkoop'

Studenten lenen steeds meer geld om rond te komen, zo werd onlangs bekend. Ook hebben ze meer moeite om die schuld af te lossen na hun studie. Hoe ziet het financiële leven van studenten er anno 2004 uit? Vandaag deel 1 in een nieuwe serie: de kraker-student.

Nog nooit was ze zó blij als dit jaar dat het voorjaar weer aanbrak. ,,Het was pittig afgelopen winter, zonder centrale verwarming en zonder elektriciteit'', vertelt Marloes (23), vijfdejaars studente communicatiewetenschappen, bos- en natuurbeheer en biologische landbouw in Wageningen. Haar achternaam noemt ze liever niet, want Marloes woont samen met zeven huisgenoten in een kraakpand en er zijn problemen met de huisbaas en de projectontwikkelaar.

,,Iedereen denkt altijd dat ik als kraker gratis woon'', vertelt ze op het ruime balkon van het kraakpand, een voormalig laboratorium. ,,Maar dat is een te snelle conclusie. We hebben hier geen elektriciteit, we koken op gasflessen en hebben pas sinds drie maanden een echte douche. Op die manier wonen en het huis leefbaar houden kost veel tijd en energie, maar ook geld, want reparaties worden niet door de huisbaas betaald. De tijd die ik nu kwijt ben met het bouwen van een houtkachel, het verzamelen van sloophout uit containers, hout zagen of het uitvoeren van een reparatie zou ik anders kunnen gebruiken om bij te verdienen.''

Het leven in het kraakpand doet denken aan dat van honderd jaar geleden. ,,Van de winter gingen we vaak al om negen uur naar bed. Als je geen licht hebt en bij kaarslicht moet leven, word je vanzelf eerder moe. Vaak bleven we zo lang mogelijk op de universiteit, want daar was het warm en verlicht.'' Af en toe lenen de bewoners een generator, ,,zodat we een feestje met muziek hebben''. Een computer heeft Marloes ook niet, ,,maar de universiteitsgebouwen zijn vlakbij''. En douchen deden zij en haar medebewoners tot voor kort met emmers koud water. ,,Vorig jaar hadden we een bad op het balkon. Maar dat gaf toch te veel inkijk vanaf het pad. Verder kunnen we met onze sportkaart douchen in de sporthal. Ik had me aangeleerd om altijd een handdoek bij me te hebben, zodat ik overal kon douchen als de gelegenheid zich voordeed. Maar nu hebben we een geiser, wel zelf betaald natuurlijk.''

Marloes krijgt per maand 225 euro basisbeurs. ,,Daar kan ik mee rondkomen.'' Haar ouders betalen de 1.500 euro collegeld per jaar. Haar sportkaart kost 50 euro per jaar en aan studieboeken is ze gemiddeld 40 euro per twee maanden kwijt, ,,maar ik kopieer wel veel''. Van haar baantje in een biologische winkel, waar ze af en toe op zaterdag en in de vakantie werkt, kan ze iets sparen. Verder doet ze onbetaald werk in een vegetarisch-biologisch eethuis. Volgend jaar zal ze moeten gaan lenen, omdat ze nog maar één jaar basisbeurs krijgt en nog twee jaar moet studeren. ,,Ik wil dan graag zo'n 200 euro per maand lenen en iets meer gaan werken.''

Marloes en haar huisgenoten kraken vooral uit ideologische redenen. ,,Er gebeurde helemaal niets met dit gebouw, het verloederde alleen maar.'' De bewoners proberen zo milieuvriendelijk mogelijk te leven. Dat kost soms geld, maar het levert ook geld op. ,,Ik denk dat 90 procent van ons eten biologisch is, dat is duurder dan niet-biologisch voedsel. Anderzijds proberen we zoveel mogelijk seizoensgroente te eten, dat is niet alleen goedkoper, maar ook energievriendelijker geteeld. En verder zoveel mogelijk producten uit Nederland en zo min mogelijk uit een pakje.'' Brood wordt door de bewoners zelf gebakken. ,,Dat schijnt zesmaal goedkoper te zijn dan brood kopen'', aldus Marloes.

De huisraad komt voor een aanzienlijk deel van het grofvuil. De plastic tuinbank bijvoorbeeld. En zo'n beetje alle stoelen in het huis. Maar ook kleding. Aan kleding geeft Marloes naar eigen zeggen 70 tot 80 euro per jaar uit. ,,Als ik een jas nodig heb bijvoorbeeld. Ik deel ook kleding met huisgenoten. '' Dit jaar heeft ze al 100 euro uitgegeven. ,,Mijn bergschoenen moesten verzoold worden en ik heb sportschoenen gekocht voor het hardlopen.'' Toch is het mogelijk om nóg bewuster te leven, volgens Marloes. ,,Een huisgenoot doet echt alles om geld en milieu te sparen. Hij doucht koud en verzamelt bijvoorbeeld statiegeldflesjes. Zo had hij laatst 40 euro bij elkaar.''

Als ze over een paar jaar klaar is met studeren, zou Marloes het liefst drie dagen een betaalde baan hebben en twee dagen vrijwilligerswerk doen. ,,Bij een biologische boer of op een zorgboerderij. Dat is mijn ideaal.'' Maar kraken blijft ze ,,echt niet'' haar hele leven doen. ,,Dan ben je veel te veel tijd kwijt aan huisvergaderingen. Elk telefoontje van de eigenaar levert zó drie vergaderingen op. Over waar we moeten gaan wonen als we hier weg moeten, over onze reactie naar de gemeente, wat we tegen de media zeggen etcetera. Want we willen het als groep helemaal met elkaar eens zijn. Door alles wat we hier meemaken, hebben we nu eenmaal een sterke binding met elkaar en met het huis.''

Volgende week in de serie `student en geldzaken': de doorstartende student