De ozb? Valt wel mee

Dit zijn de weken dat Den Haag op de kleintjes let. Pc-privéprojecten worden afgeschaft, de koopkracht van minima met euro's aangetast, of toch weer gedeeltelijk gerepareerd, en het gebuikersdeel van de onroerendezaakbelasting (ozb) wel en toch maar niet afgeschaft. Alles in het teken van de begroting voor 2005, die volgende maand wordt gepresenteerd. Minister Zalm van Financiën wil, daar komen alle operaties op neer, een veilige marge houden ten opzichte van het tekortplafond van drie procent van het bruto binnenlands product, waar Nederland in Europees verband formeel aan gehouden is.

De marge van zo'n 0,3 procentpunt is verdedigbaar. Zowel de politieke als de economische situatie in de buitenwereld zijn niet bijzonder stabiel. Maar juist die ongerustheid kan het kabinet nog een voordeel opleveren. In de prijs van ruwe olie zit een stevige risico-opslag, en het prijsverloop is nogal wild. Vorige week vrijdag piekte Brent-olie nog op een record van ruim 45 dollar. Gisterochtend was dat nog maar iets meer dan 40 dollar. Maar een nieuwe aanslag op oliepijpleidingen in Irak stuurde de prijs weer omhoog naar bijna 41 dollar.

Die hoge olieprijs heeft nadelige effecten voor de economie, en dus indirect ook voor de begroting. Maar in directe zin werkt de olieprijs juist positief door. In juli kwam uit dat het kabinet een meevaller inboekt, omdat er niet langer werd uitgegaan van een olieprijs van 29 dollar per vat in 2004, maar van 33 dollar. Via de aargasbaten komt die meevaller neer op 400 miljoen euro in 2005, en 880 miljoen in 2005.

Niet bekend is echter dat de meevaller nog wel eens hoger kan uitvallen. De gemiddelde olieprijs loopt namelijk nogal op. Vanaf 1 januari tot nu bedroeg dat gemiddelde al 34,72 dollar – dus 1,72 dollar meer dan geraamd. Moet dan de door het kabinet geschatte olieprijs voor heel 2004 ook niet omhoog? Ja.

Om terug te komen op een gemiddelde olieprijs van 33 dollar voor heel 2004, waardoor extra meevallers uitblijven, zou de prijs vanaf de huidige 41 dollar lineair moeten dalen tot 18 dollar per vat eind december. Dat is bijzonder onwaarschijnlijk.

Logischer, en veilig genoeg, zou het zijn uit te gaan van een daling tot zo'n 37 dollar. In dat geval komt het gemiddelde uit op 36,5 dollar voor heel 2004. De bijbehorende extra meevaller voor Zalm komt dan op rond 350 miljoen euro in 2004 en 750 miljoen in 2005. Dat is dus bovenop de meevallers van juli. Fijn om achter de hand te hebben.

En als de olieprijs de rest van het jaar nou eens blijft hangen op 45 dollar? Dan is het extra voordeel 440 miljoen dit jaar en 950 miljoen in 2005. Wat? 950 miljoen? Dat dekt precies de kosten van het alsnog afschaffen van de onroerendezaakbelasting.