De aangename gratis kanten van New York

Woningruil, rappers in het park, zwemmen:

Ine Poppe en Sam Nemeth ontdekken dat zomers plezier in New York niet altijd geld hoeft te kosten.

In New York vallen een paar dingen op: elke jaar worden de mensen dikker, op straat excuseert men zich voor `the son of a Bush' en je kunt de televisie niet aanzetten of Michael Moore is een of andere praatshow te zien. Ook in Nederland is de Amerikaanse politiek en cultuur zo dominant aanwezig, dat je je kunt afvragen wat er nog over zee te beleven valt.

Toch valt er wat voor te zeggen om Gods own country nu te bezoeken. De Amerikaanse munteenheid staat laag ten opzichte van onze ijzersterke eurodollar, wat prettig is als je van consumeren houdt. Goud is relatief goedkoop, net als vliegen naar de VS.

Wij ruilden ons appartement in Amsterdam met een kennis die in Manhattan woont. Maar er zijn op internet ook genoeg mogelijkheden om een appartementenruil te organiseren. Nederland is populair bij New Yorkers, die graag de `dog days' in juli en augustus ontvluchten.

De openbare voorzieningen in New York zijn gedurende de zomer fantastisch. Sportvelden en zwembaden in allerlei soorten en maten overal in de stad, concerten, filmvoorstellingen, exposities – en voor veel hiervan hoeft in tegenstelling tot in Nederland niet betaald te worden.

En bij al deze gratis voorzieningen staat opmerkelijk veel personeel. Dat moet ook want overal schuilt gevaar. Amerika is welbeschouwd de grootste nanny-state ter wereld. Stap op een strand dieper dan je enkels het water in en je wordt teruggefloten door een gespierde jongeman of -dame in oranje. Veel Amerikanen kunnen namelijk niet zwemmen, maar zijn dat vergeten en hebben dus iemand nodig om dat te helpen herinneren. Bij trappen staat vermeld dat je eraf kan vallen en op een biertje dat je er dronken van kan raken. Het werkt soms op de zenuwen maar heeft ook wel wat. Er wordt tenminste op je gelet.

NY PHILHARMONIC

Het meest indrukwekkende zomerevenement: het NewYork Philharmonic geeft jaarlijks een concert op de grote speelweide in het Central Park. Tienduizenden New Yorkers picknicken in stamverband, terwijl ze doodstil luisteren naar een van 's werelds beste orkesten. We hadden geen kleed bij ons maar werden al gauw door een stel aardige types uitgenodigd om bij hen te komen zitten. Om ons heen lagen families te genieten van de onberispelijk versterkte klanken onder leiding van dirigent David Robertson. Wonderschoon was de uitvoering van Romsky-Korsakov's Shererazade, met onder meer Engelse hoorns, trombones, trompetten, een piccolo en een harp.

SUGARHILL GANG

Ook ontroerend maar anders was het – alweer gratis – concert van de Sugar Hill Gang (Rappers Delight) in Crotona Park in de Bronx, waar de rap zo ongeveer uitgevonden is. Wonder Mike bracht de gespierde en getatoeëerde boys in the hood in extase. We waren de enige blanken in de crowd en het was eigenaardig om Wonder Mike te horen roepen: `All of you who's black and proud stick your hand up!' Alle armen gingen omhoog, behalve die van ons, tot hilariteit van de omstanders.

Behalve concerten zijn er gratis filmvoorstellingen in de open lucht. Ook die worden vrijwel alleen door mensen uit de buurt bezocht en zijn alleen al om de ambiance de moeite waard. Wij zagen een film in het Riverside Park, aan de Hudson. Wel 's avonds bij alle parkgenoegens insmeren met anti-muggenspul. Alles is groter in Amerika, dus ook de muggen.

Wie de hitte in de stad wil ontvluchten, kan een van de musea bezoeken. Er zijn er waar een flinke toegangsprijs gevraagd wordt, vaak staat er ook `suggested admission' wat wil zeggen dat je eigenlijk voor niks naar binnen mag maar een donatie verwacht wordt. Ook zonder entreekaartje te bezoeken zijn de galerietjes in Chelsea tussen de 10de en 11de avenue ter hoogte van de 25-ste straat. Allerlei soorten kunst van fijnschilders tot cutting edge, lekker dicht bij elkaar. Ook in de parken worden werken van beroemde en minder bekende beeldhouwers getoond.

STRANDEN

Godzijdank heeft de stad stranden. Met de metro kun je onder andere naar onze favoriet Rockaway Beach. Het stuk rond Rockaway Park (overstappen op Broad Channel) is vergeven van de prachtige villa's; de andere kant, Far Rockaway, is nogal shabby, sommige stukken zelfs uitgesproken onguur. Waar je op de Rockaways ook bent, de oceaan is vlakbij, aangenaam lauw en met onstuimige golven. Bij Rockaway Park Beach wordt gesurfd in de branding. Je mag er wat dieper het water in van de alom aanwezige badmeesters.

Op Rockaway is de kans dat je een wat rustiger strand vindt wat groter dan op het wereldberoemde Coney Island, waar de kermis met het jaar smeriger en schilderachtiger wordt. Je kunt er met verfballetjes schieten op een man in een pak (`shoot the freak') of misselijk worden in de Cyclone, de levensgevaarlijke houten achtbaan.

Wie geen zin heeft om ruim een uur in de metro – met airco – naar het strand te gaan kan een van de gratis zwembaden in de stad bezoeken. Wij gingen naar die in het oostelijk deel van Central Park ter hoogte van de 106-de straat, tegen Harlem aan. Het meenemen van een hangslotje om je spullen veilig in de lockers weg te bergen is verplicht. Bezwaar: het bad is ondiep, tot je middel, ook weer tegen het verdrinken. Toen wij er waren, om vier uur 's middags, was het er druk, de behulpzame badmeesters bezwoeren ons dat er om een uur of elf 's ochtends geen kip is. Vlakbij het zwembad is het park het ruigst en waan je je in Zuid-Limburg – met af en toe een wolkenkrabber in het verschiet, maar dat kan in Limburg ook gebeuren. Er lopen wat zwervers rond die weinig tot geen overlast veroorzaken, naar Nederlandse maatstaven zelfs goed gekleed gaan en natuurlijk op zijn Amerikaans weldoorvoed zijn.

Als het niet te warm is, kun je na je zwembadbezoek wandelen in Harlem, het voormalige getto, waar nog steeds een autenthieke Afro-Amerikaanse sfeer hangt. Overal bordjes: No loitering, geen gelummel op straat! Geen hond die zich er iets van aantrekt.