`Wij zijn al blij dat Nederland meedenkt'

De Antilliaanse minister van Financiën, Ersilia de Lannooy is deze week op bezoek in Nederland. Niet om te bedelen, wel om hulp te vragen bij het oplossen van de eigen problemen.

Nederlandse ambtenaren zijn weer welkom op de Nederlandse Antillen. Het in juni geïnstalleerde kabinet van premier Ys denkt 100 tot 200 ambtenaren uit Nederland nodig te hebben voor ondersteuning bij de uitvoering van het regeringsprogramma en een ophanden zijnde herstructurering van het Antilliaanse staatsbestel. Volgens de Antilliaanse minister van Financiën, Ersilia de Lannooy, deze week op werkbezoek in Nederland, zijn de Nederlandse ambtenaren daarbij hard nodig. ,,Vooral op het gebied van belastingwetgeving en juridische- en economische ondersteuning.''

De Lannooy kampt als minister van Financiën met een schuldenlast die vorig jaar zo'n 4,6 miljard Antilliaanse guldens (2,3 miljard euro) bedroeg en inmiddels verder is opgelopen tot een totaal van 4,8 miljard Antilliaanse guldens. Toch is het werkbezoek volgens haar geen bedeltocht om geld. ,,Want de Antilliaanse overheid moet eerst zelf intern orde op zaken stellen. We kúnnen Nederland niet zomaar verantwoordelijk stellen voor die schulden. Die verantwoordelijkheid moeten we in de eerste plaats zelf nemen.''

De financiële situatie op de Antillen verslechtert met de dag. ,,Er moet steeds opnieuw geleend worden om de gaten te vullen. Alleen al aan rentelasten is de staat jaarlijks zo'n 250 miljoen guldens kwijt. Er moet een omvangrijke begrotingssanering plaats vinden en de belastinginkomsten moeten drastisch omhoog'', zegt De Lannooy. Zij wil vanaf januari volgend jaar wettelijk vastleggen wat de maximale hoogte van het begrotingstekort en de schuldenlast mag zijn.

De Lannooy (Nationale Volkspartij, PNP) is sinds 2002 verantwoordelijk voor Financiën. Maar het is haar tot nu toe niet gelukt om de staatsschuld onder controle te krijgen. Bij Nederland staat een schuld uit van circa 400 miljoen euro. In de onderhandelingen met minister Zalm (Financiën) deze week heeft De Lannooy voorgesteld om het bedrag van euro's om te zetten in dollars. ,,De Antilliaanse gulden is niet gekoppeld aan de euro, maar aan de dollar. met als gevolg dat iedere koersschommeling van de euro ten opzichte van de dollar onze schuldenlast vergroot. Van die afhankelijkheid zouden we graag af willen'', aldus De Lannooy. Toezeggingen van Zalm heeft ze niet gekregen. ,,Maar hij heeft wel de bereidheid uitgesproken om positief met ons mee te denken.''

`Positief meedenken'. Voor De Lannooy is die Nederlandse benadering nieuw in de relatie met de Antillen. ,,Zowel ambtelijk als politiek was er jarenlang sprake van moeizame samenwerking. We kregen alle mogelijke taakstellingen opgelegd, maar nooit de helpende hand. De sfeer is nu anders. Ik denk dat het besef er hier in Nederland nu ook is dat deze periode de laatste kans is om te laten zien als Koninkrijk dat we elkaar nodig hebben.'' De Lannooy verwijst naar het aanbod van Nederland om een nieuwe lichting `technische ambtenaren', Nederlandse ambtenaren die bijstand verlenen op de Antillen, te leveren. ,,Er ligt bij ons zó veel werk en we hebben zelf zó weinig mensen. Alle ministeries hebben verzoeken ingediend voor ambtelijke ondersteuning vanuit Nederland. We hebben ze nodig. Op het gebied van belastingwetgeving, juridische en economische ondersteuning, je praat dan over honderd tot tweehonderd ambtenaren die op de Antillen nodig zijn.''

Nederlandse ambtenaren zijn ook nodig als komend najaar besloten wordt om de staatkundige structuur van de Antillen ingrijpend te wijzigen. In oktober komt een door de Antillen en Nederland gezamenlijk ingestelde commissie met adviezen over ontmanteling van het centrale overheidsapparaat (de landsregering) en vergroting van de autonomie van de vijf individuele eilanden.

De Lannooy is er niet gerust op dat deze operatie goed zal verlopen. ,,Ontmanteling van het centrale landsapparaat gaat onvermijdelijk gebeuren, alle partijen willen dat. Maar wat gebeurt er met de staatsschuld?'', waarschuwt de Antilliaanse minister. ,,De eilanden kunnen wel zelfstandig worden, maar die schuld blijft bestaan, zonder dat de eilanden in staat zijn om dat geld op te hoesten. Bovendien, die zelfstandige eilandsbesturen moeten ook een ambtelijk apparaat hebben om nieuwe taken uit te voeren. Ook daar zal Nederlandse bijstand onvermijdelijk bij zijn. Hoe het allemaal moet? Ik heb daar wel een politieke mening over, maar geen oplossing.''