Sporter voor snelrecht naar Holiday Inn

Bij de Olympische Spelen in Athene past het internationale sporttribunaal CAS op locatie snelrecht toe. In negen geschillen is al uitspraak gedaan.

Sporters die onrecht wordt aangedaan en te hoop lopen tegen sportorganisaties, het is van alle tijden. Maar waar voorheen als laatste redmiddel de stap naar de rechter restte, kunnen zij tegenwoordig terecht bij een eigen sporttribunaal. Bij de Olympische Spelen in Athene is CAS (Court of Arbitration for Sport) aanwezig om op locatie snelrecht toe te passen.

CAS heeft tot gisteren bij de Spelen negen zaken behandeld. De uitspraken zijn gedaan door een zogenoemde Ad Hoc Divisie, die tot taak heeft binnen 24 uur uitspraak te doen in geschillen die op de Spelen betrekking hebben. Bij de vorige Olympische Spelen in Sydney kwam CAS tot een totaal van vijftien zaken.

Het sporttribunaal heeft zijn bureau ingericht in hotel Holiday Inn, waar ook het wereld-antidopingbureau WADA voor de duur van de Olympische Spelen is gevestigd. Het bureau van CAS staat, net als de permanente vestiging in Lausanne, onder leiding van de Zwitserse secretaris-generaal Matthieu Reeb. President is de Indiër Raghunandan S. Pathak, die als plaatsvervangend president van de Ad Hoc Divisie bij de Olympische Spelen in Sydney vertrouwd raakte met het werk op locatie. Overigens werd zijn functie van destijds overbodig bevonden en voor `Athene' opgeheven.

Voor afhandeling van de zaken zijn uit de lijst van 250 arbiters op wie CAS normaliter een beroep kan doen twaalf voor de Ad Hoc Divisie gekozen. Tot de vaste groep arbiters behoort ook KNVB-directeur Henk Kesler, maar hij is niet opgeroepen voor de Ad Hoc Divisie.

Het aantal van twaalf ligt vast, evenals het zestal arbiters dat bij de Winterspelen aanwezig is. Blijkbaar is lang niet iedereen beschikbaar of geeft CAS er de voorkeur aan voor een deel met arbiters te werken die ervaring hebben met de Ad Hoc Divisie, want van de twaalf die in Athene aanwezig zijn waren er vier ook present in Sydney. Dat zijn: de Brit Michael Beloff, de Duitser Dirk-Reiner Martens, de Canadees Richard McLaren en de Amerikaanse Maidie Oliveau.

De procedure is dat sporters en sportorganisaties zich met een geschil tot CAS kunnen wenden. De president van het tribunaal stelt vervolgens een panel samen van drie arbiters van wie er één wordt benoemd tot voorzitter. Die doen vanwege de korte duur van de Spelen binnen een etmaal een bindende uitspraak. De behandeling is kosteloos; de dager draait alleen op voor zelf gemaakte kosten, zoals de courtages van een advocaat. Overigens kan bij de verdediging ook van een in Athene gevestigde vrijwillige advocaat gebruik worden gemaakt; daarvoor heeft CAS een lijst met namen beschikbaar.

Van de negen door CAS behandelde zaken heeft een aantal uitgebreid de publiciteit gehaald. De Amerikaanse sprintster Torri Edwards werd in haar strijd tegen haar schorsing van twee jaar door de internationale atletiekfederatie IAAF in het ongelijk gesteld; zij mocht als gevolg daarvan niet deelnemen aan de Olympische Spelen. Een gecombineerd aanklacht van de Franse, Britse en Amerikaanse paardensportfederaties heeft wel resultaat gehad, want CAS besloot Duitsland in de landenwedstrijd bij eventing (voormalige military, red.) de gouden medaille af te nemen. Het Bulgaar Ivan Slavkov wendde zich tot CAS, nadat hij door voorzitter Jacques Rogge voorlopig uit zijn functie als IOC-lid werd ontheven en zijn accreditatie was afgenomen. Slavkov kwam in opspraak doordat uit een reportage van de Britse omroep BBC zijn ontvankelijkheid voor steekpenningen was gebleken. Hij werd door CAS overigens in het ongelijk gesteld.

Hoewel CAS een initiatief van de voormalige IOC-voorzitter Juan Antonio Samaranch als tribunaal een stevige positie in de sportwereld heeft verworven, zijn er ook kritische geluiden te beluisteren. Die gaan vooral over mogelijke belangenverstrengeling van arbiters. Advocaat Emile Vrijman heeft daar zich daar een aantal keren kritisch over uitgelaten op grond van slechte ervaringen die hij als verdediger van de Costa-Ricaanse zwemster Claudia Poll in haar dopingzaak had. Hij zei ooit tegenover deze krant: ,,In die zaak werd de internationale zwembond FINA vertegenwoordigd door Günther Wörner, die tevens vice-president is van de beroepsdivisie van het hof. Hij was dus mijn tegenpartij én de baas van de drie arbiters. Ik heb CAS geschreven dat er een scheiding tussen arbiters en advocaten moet komen om de schijn van partijdigheid te vermijden.''

Maar de werkelijkheid is eveneens dat de status van CAS is versterkt door de wereld-antidopingcode en een uitspraak van het Zwitserse Hof. In de dopingcode geldt CAS als enige beroepsinstantie. En ook het Zwitserse Hof oordeelde in een door de Russische skiloopsters Lazutina en Danilova aangespannen zaak, dat uitspraken van CAS rechtsgeldig zijn.