Regering van Roemenië in actie tegen Oekraïne

Roemenië wil Oekraïne voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag dagen na ,,de mislukking'' van bilateraal overleg over de verdeling van het continentaal plat in de Zwarte Zee. De werkelijke aanleiding voor de klacht is evenwel de opening, gisteren, van het omstreden kanaal dat de Oekraïense regering in de Donaudelta heeft laten graven. Het kanaal luidt volgens deskundigen het eind van de ecologisch zeer belangrijke delta in.

Roemenië heeft een aantal keren bij Kiev geprotesteerd tegen het graven van het kanaal, zonder ooit antwoord te krijgen. Gisteren, op de dag waarop de Oekraïense president Leonid Koetsjma het kanaal officieel voor de scheepvaart vrijgaf, riep in Boekarest president Ion Iliescu de belangrijkste politieke leiders van zijn land bij zich om ,,de ecologische, economische en sociale consequenties'' van het Oekraïense kanaal te bespreken. Hij veroordeelde daarbij ,,het voldongen feit'' dat door Kiev is geschapen door het kanaal te graven, ondanks de internationale bezwaren – onder andere van de EU. Het beleid van Kiev is ,,strijdig met de normen van het internationaal recht'' en schaadt de relaties tussen beide landen, aldus Iliescu. De Roemeense president hekelde tegelijkertijd de mislukking van het bilaterale overleg met Kiev over de verdeling van het continentale plat in de Zwarte Zee en gaf opdracht in Den Haag een klacht tegen de Oekraïense regering te deponeren.

Het omstreden kanaal verbindt even ten noorden van de Donaudelta de noordelijkste van de drie armen van de Donau met de Zwarte Zee. Het kanaal maakt het voor de scheepvaart vanuit enkele Oekraïense Donauhavens mogelijk de zee te bereiken; tot nu toe waren die havens alleen via Roemeens grondgebied te bereiken. Roemenië, de Europese Unie en milieuorganisaties menen dat het kanaal op termijn de ondergang van de ecologisch unieke Donaudelta inluidt, omdat het zoveel water aan de Donau onttrekt dat het moerasgebied droog zal vallen. Twee kolonies van zeldzame vogels zijn als gevolg van het graven van het kanaal al uitgestorven. De Donaudelta herbergt meer dan driehonderd vogel- en rond zestig vissoorten; sommige daarvan komen nergens anders ter wereld voor. Bovendien is de delta een onvervangbaar rustpunt voor trekvogels.

Oekraïne doet de bezwaren tegen het kanaal af als een poging van Roemenië, het monopolie van het scheepvaartverkeer naar de Zwarte Zee te behouden. Ze zijn, zo zei president Koetsjma gisteren, ,,niet van ecologische, maar uitsluitend van politieke en economische aard''. Koetsjma ging niet in op het feit dat zijn regering met de werkzaamheden de beschermde status van de delta schendt.

De Roemeense minister van Buitenlandse Zaken, Mircea Geoana, riep gisteren de Oekraïense ambassadeur in Boekarest op het matje en legde hem formeel de eis voor het werk aan het omstreden kanaal direct te beëindigen. Het werk bestaat uit diverse etappes, waarvan gisteren de eerste is afgesloten. De tweede etappe, die volgend jaar moet worden afgesloten, bestaat uit het uitdiepen van het kanaal.