Het toneel op tegen de loverboys

Jonge meisjes met weinig zelfvertrouwen zijn kwetsbaar voor loverboys. Op een school in Rotterdam wordt er in de introductieweek voor gewaarschuwd.

De kans dat Rafia, Latifa en Mounia slachtoffer worden van een loverboy lijkt niet zo groot. Zulke jongens zoeken meisjes met weinig zelfvertrouwen en weinig vriendinnen. Die kunnen ze makkelijk inpalmen, afhankelijk maken en vervolgens tot prostitutie dwingen. De drie meiden van 18 en 19 jaar wekken de indruk stevig in hun schoenen te staan. Als een van hen een raar vriendje zou krijgen, zouden de anderen haar wel waarschuwen, zeggen ze. En als zo'n jongen je laat kiezen tussen hem en je ouders, is het snel bekeken. Latifa: ,,Natuurlijk kies je dan voor je ouders, die zijn het belangrijkst.''

Met zo'n 150 andere leerlingen van het ROC Albeda College in Rotterdam hebben Rafia, Latifa en Mounia net de voorstelling `Nancy en haar loverboy' gezien. Bij wijze van preventieve voorlichting, benadrukt locatiemanager Hugo van Tienhoven. Niet omdat er zoveel loverboys rond de school, vlakbij het Centraal Station, rondhangen. Het zijn overwegend meisjes die op deze vestiging een administratieve middelbare beroepsopleiding volgen. De voorlichting is onderdeel van de introductieweek. Van Tienhoven: ,,De school is geen eiland, zeker hier in het stadscentrum niet. We proberen alle maatschappelijke kwesties te behandelen: zinloos geweld, drugs, voortijdig schoolverlaten. Loverboys horen daar tegenwoordig ook bij.''

De aanduiding suggereert nog enige frivoliteit, in werkelijkheid is die ver te zoeken. Hoeveel leerplichtige meisjes in de prostitutie belanden is niet bekend. Hulpverleners signaleren wel een toename. Deze prostitutie speelt zich af in de besloten wereld van woningen, hotels en parkeerplaatsen. Vanwege de complexe relatie tussen dader en slachtoffer wordt er zelden aangifte gedaan. Ondanks alles voelen de meisjes vaak een sterke loyaliteit jegens hun `vriend', ze zien zichzelf niet als slachtoffer. De pooier heeft er alles aan gedaan om het meisje te isoleren en afhankelijk te maken. Het maakt de pakkans zeer gering.

Juist daarom zijn preventie en opvang zo belangrijk, volgens de organisaties die zich ermee bezighouden. In november 2003 nam de Tweede Kamer een motie aan van de ChristenUnie, waarin de regering wordt verzocht preventieve voorlichting over loverboys op scholen te bevorderen.

In vijf scènes tonen de twee acteurs van Theater À la Carte uit Utrecht hoe de loverboy-tactiek werkt. Hoe Nancy hoge laarzen, wit jurkje, sigaret in de mond in de kroeg wordt benaderd door Robbert kleurig hemd, hip mutsje, arrogante uitstraling. Hoe hij haar voor zich wint met aandacht en cadeautjes. Vooral met het opkrikken van haar kwetsbare ego: ,,Hij zoende me waar iedereen bij was, daar was ik zo trots op, iedereen kon zien dat ik zijn meisje was.'' Eerst moet Nancy met een `vriend' naar bed om Robberts schuld af te lossen, al snel volgen andere klanten.

Robbert vertelt hoe makkelijk zijn broodwinning is en hoe bang hij is dat zijn dertienjarige zusje zo iemand als hijzelf tegen het lijf loopt. Nancy probeert vergeefs bij hem weg te komen en mijmert over een huis met spelende kinderen in de tuin en een man met een goede baan voor als ze dertig is.

De jongens in de zaal houden zich stil, als er tussen de scènes door vragen worden gesteld. Twee medewerksters van Scala, een Rotterdamse organisatie die onder meer weerbaarheidstrainigen voor meisjes verzorgt, maken de voorlichting zeer expliciet door het zojuist getoonde eindeloos te evalueren. De kenmerken van dader en slachtoffer worden overhoord alsof het examenstof betreft. Veel van die kenmerken zijn ontleend aan een `werkconferentie' van Scala, vorig najaar.

Dat de loverboy gespeeld wordt door een jongen met een Nederlandse naam, lijkt niet in overeenstemming met de realiteit. Loverboys zijn meestal Marokkaans, melden politie en hulpverleners. Teana Boston-Mammah van Scala: ,,Het is gevaarlijk om je op één groep te richten, dan denken meisjes alleen in die richting en voelen ze zich veilig bij Nederlandse jongens. We willen waarschuwen voor de tactiek van de loverboys, niet voor hun uiterlijk.'' Rafia: ,,Dat het een Nederlandse jongen is, is juist goed. Je weet nooit vooraf hoe een jongen is, je moet altijd op je hoede zijn. Ik ben altijd wantrouwig.''