EU kern Frans buitenlandbeleid

Europa wordt de kern van de Franse buitenlandse politiek. Dit zei Michel Barnier, minister van Buitenlandse Zaken, gisteren bij de opening van de jaarlijkse conferentie van Franse ambassadeurs. ,,De Europese Unie is voortaan het natuurlijke kader en de versterker van onze invloed'', aldus Barnier. ,,Door onderlinge afstemming van (...) initiatieven wordt de slagkracht van de Europese landen aanmerkelijk groter dan door geïsoleerde nationale acties.'' Volgens de minister ,,moet de Europese Unie de plaats die haar toekomt innemen op het internationale vlak en zal zij dat ook doen (...) om een echte rol te spelen in de oplossing van de conflicten in de wereld.''

Wat Frankrijk betreft sprak de minister in dit verband van een `cultuuromslag'. Hij erkende dat de Europese invalshoek ,,geen deel uitmaakt van de lange en prestigieuze geschiedenis'' van de Franse diplomatie. Zinspelend op het beeld dat vooral kleine EU-leden hebben zei hij: ,,Frankrijk is niet groot als het arrogant is. Het is niet sterk als het eigenmachtig te werk gaat.'' Barnier wees op de noodzaak van ,,dialoog en onderhandeling'' en zei dat de Frans-Duitse samenwerking weliswaar een prioriteit blijft, maar dat ook meer moet worden overlegd met andere landen, waarbij hij met name Groot-Brittannië, Italië, Spanje en Polen noemde.

De nu hardop uitgesproken koerswijziging in het Franse buitenlandse beleid komt niet onverwacht. De benoeming door president Jacques Chirac, vijf maanden geleden, van de `Europeaan' Barnier tot minister van Buitenlandse Zaken was al een aanwijzing. Tot zijn ministerschap was Barnier Europees commissaris (regionaal beleid). Hij was een duidelijk andere persoon dan zijn voorganger Dominique de Villepin, een flamboyante dichter-intellectueel, die van het weerstand bieden aan Amerikaanse ambities een kerntaak maakte. Zo werd Villepin, bijna nog meer dan president Chirac zelf, de belichaming van het Franse verzet tegen de oorlog in Irak en daarmee van een `multipolair' wereldbeeld, waarin niet één supermacht de dienst uitmaakt.

Typerend voor de koerswijziging was dat Barnier gisteren Amerika niet één keer noemde in zijn lange toespraak. Wel stond hij stil bij het in de pers breed uitgemeten veronderstelde verlies aan invloed van Frankrijk in Europa. Aanleiding is de `tweederangsportefeuille' (Transport) die de Franse Europees commissaris is toebedeeld.

Barnier ontkende dat sprake was van verlies aan Franse invloed, maar kondigde wel de instelling van een ministeriële kerngroep aan die zich speciaal gaat bezighouden met Europese betrekkingen. Met de bedoeling ,,de invloed van Frankrijk in Europa te versterken en te vergroten''.