De mens als boomwortel in Lustwarande

,,In Kunst mag je niet klimmen'', roept een moeder haar zoontje toe, die juist aan een boomtak hangt. Zijn benen slaat hij om de stam van een met zilverkleurige tape omwonden tamme kastanje. De boom maakt deel uit van Lustwarande 04 – Disorientation by Beauty, een kunstmanifestatie in de Oude Warande bij Tilburg.

De Oude Warande is een sterrenbos van 60 hectare dat in de achttiende eeuw is aangelegd door de Duitse prins Wilhelm von Hessen-Kassel, toenmalig heer van Tilburg en Goirle. Het bos bestaat uit vier vakken die in het midden uitlopen op een cirkel. Langs de lanen die samen een geometrisch patroon vormen, staan een kleine dertig beelden verscholen tussen het dennengroen.

Tijdens het openingsweekeinde lopen de vele bezoekers met het programmaboekje in de hand als toeristen in een stad vol onbekende bezienswaardigheden. Af en toe passeert onder luid gejuich een meer dan manshoge zwarte viltbal van de Nederlandse kunstenares Yvonne Dröge Wendel, voortgejaagd door een speels groepje kinderen.

Lustwarande, georganiseerd door Stichting Fundament, vond voor het eerst plaats in 2000 als bijdrage aan de renovatie van het bos en en gaat na deze tweede editie verder als triënnale. De 28 deelnemende kunstenaars hebben ruimschoots hun sporen verdiend in de nationale en internationale kunstwereld, zoals Anya Gallaccio (vorig jaar genomineerd voor de Turner Prize), Maria Roosen, Rob Birza, Ritsaert ten Cate, Meschac Gaba, Anish Kapoor en Ernesto Neto. Het meeste werk is speciaal voor de locatie gemaakt.

De verhouding van de mens tot de natuur is het onderwerp van enkele sculpturen. Michael Cooms plaatste menselijke figuren aan de wortels van verschillende dennenbomen. Ze integreren als buitenissige wortel met de boom maar zorgen ook voor een vervreemdingseffect. Merijn Bolink maakte van alle botten van een menselijk skelet een lijn die van de grond tot boven in een boom loopt. Zo herleidde hij de mens tot een reeks bouwstenen die kan concurreren met de lengte van de boom.

Waar de mens leeft, ontstaat een gecreëerde omgeving. Het lustbos zelf is daar een voorbeeld van. Marc Mulders en Alexander van Slobbe maakten een wat primitief ogend bouwsel van twijgen met boven de weg een kerkraam met heiligenafbeeldingen. De associatie met een kathedraal is snel gemaakt.

Boven een van de toegangswegen naar het park hangt een toegangspoort van wit textiel, gemaakt door de Koreaanse kunstenaar Do-Ho Suh die het idee benadrukt van het bos als een ruimte die door mensenhanden is gemaakt. Dwalend langs de lanen, soms dwars door een dicht dennenbos op zoek naar kunst kom je plots een grote, witte regenwolk van Stephan Huber tegen. De wolk die hangt tussen de bomen, begint elke dag om vier uur 's middags te plensen.

Geen bos zonder dieren. In het werk Afschot bindt Ritsaert ten Cate Amerikaanse militaire onderscheidingen in het gewei van een hert en roept zo een beeld op van de oorlogvoerende Verenigde Staten. Ook de Zuid-Afrikaanse Jane Alexander maakt een politiek statement met een antropomorfe giertje binnen een zwaarbeveiligde omheining met daarop de tekst `Danger-Gevaar-Ingozi'.

De organisatie wil in deze tentoonstelling uitingen van schoonheid laten aansluiten bij het labyrintische lanenpatroon van het bos, en daarbij ook nog iets zeggen over de condition humaine. Maar behalve in de werken van Ten Cate en Alexander is er weinig engagement. Lustwarande is vooral een harmonieuze expositie, zonder angel, waarin de kunst speels reageert op de idyllische omgeving.

Lustwarande 04 – Disorientation by Beauty. T/m 17/10 in Park de Oude Warande, Tilburg. Dagelijks 11-17.30u. Inl: www.lustwarande04.nl